Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Socdaalka Taariikhiga ah ee Duchess-ka Edinburgh ee Muqdisho iyo Farriinta Ilaalinta Haweenka

Magaalada Muqdisho waxaa toddobaadkan booqasho rasmi ah ku timid Sophie oo ah Duchess-ka Edinburgh iyadoo noqotay xubintii ugu horreysay ee ka tirsan qoyska boqortooyada Ingiriiska oo dalka soo gaarta muddo sannado ah. Socdaalkan oo ah mid xambaarsan macno bini’aadantinimo oo qoto dheer ayaa diiradda lagu saaray xaaladda adag ee ay wajahayaan haweenka iyo gabdhaha Soomaaliyeed gaar ahaan kuwa ku nool deegaannada ay colaaduhu saameeyeen. Booqashadan waxay muujinaysaa sida ay dawladda Ingiriisku uga go’an tahay inay garab istaagto shacabka Soomaaliyeed ee dadaalka ugu jira dib-u-dhiska dalka iyo sugidda amniga bulshada qaybaheeda nugul. Kulanka Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Arrimaha la lafo-guray Intii ay ku sugnaayd caasimadda waxay kulan fool-ka-fool ah la yeelatay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud. Wadahadallada labada dhinac dhexmaray ayaa si gaar ah loogu lafo-guray muhiimadda ay leedahay in si wadajir ah looga hortago xadgudubyada galmada e...

Maka qeybgalayaa Madaxweyna shirkan?

 

Xalkan waxan kuso qaadaney shakhsi falanqeeya siyaasada oo wareysi layeelatey BBC Somali fadlan akhri si aad waxbadan uga ogaato.

Maka qeybgalayaa Madaxweyna shirkan?


Waxaa socda shirki u dhexeeyey madaxda dowlad goboleedyada, guddoomiyaha gobolka Banaadir iyo Ra'iisul Soomaaliya, kaas oo looga hadlayo sidii looga gudbi lahaa khilaafka doorashada iyo fulinta heshiiskii 17-kii September ee 2020. Shirkan aya ah markii ugu horreysay ee Ra'iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble uu qabanayo, ka dib markii madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu howlaha doorashada ku wareejiyay Ra'iisul Wasaaraha. Dr. Shariif Cismaan oo falanqeeya siyaasadda Soomaaliya ayaa BBC-da Somali u sheegay in madaxweynaha uu ka qeybgalo shirkan ka furmay Muqdisho, ay ku xiran tahay "qaab farsamo ama wadahadalka looga shaqeeyo."

"Haddii ay noqoto in madaxweynaha uu ka soo qeybgalo waxay u baahan tahay in arrin si farsamo ah looga shaqeeyay ay noqoto," ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa horey u sheegay in howlaha shaqo ee doorashada uu ku wareejiyay Ra'iisul Wasaare Rooble, ka dib khilaafyo soo noqnoqday oo sababay dib u dhaca doorashadii baarlamaanka iyo tii madaxweynaha.

Dhinacyada waxay 17-kii Septmeber ee 2020, ku heshiiyaan in dalka ay ka dhacdo doorasho dadban, waxaana ansixiyay baarlamaanka Soomaaliya, balse waxaa dib uga soo noqday khilaafyo sababay in uu shirkaas dhaqangali waayo.

Ra'iisul Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa guddoominaya shirka hadda ka socdo magaalada Muqdisho. In kastoo aysan weli kala caddeyn sida looga gudbi karo arrimihii khilaafka sababay.

Haddaba, maaxa loo baahan yahay in la sameeyo, haddii madaxweynaha uu damco in uu ka qeybgalo shirkan?; Dr Shariif Cusmaan wuxuu yiri: "Shirarka noocan oo kale ah, waxaa jiro arrimo loo baahan yahay in la turxaan bixiyo inta aanan loo fariisan ka hor".

"Waxay u baahan tahay in laga wadahadlo lana diyaariyo siyaabaha ay suurtagalka u tahay iyadoo aanay wax xasaasiyad ah abuureyn in arrimahaas oo kale ay dhacaan (sida in madaxweynaha uu ka qeybgalo). Marka waa arrin farsamo, wey dhici kartaa laakiin waxay u baahan tahay in la turxaan bixiyo oo la isla fahmo," ayuu hadalka ku sii daray.

Ra'iisul Wasaare Rooble iyo madaxda dowlad goboleedyada waxay u fadhiyaan sidii xal ugu heli lahaayeen khilaafka soo jiitamayay in muddo ah ee hor taagnaa in doorasho ay dhacdo.

Dr Shariif Cismaan wuxuu qabaa in madaxweynaha uu saxiixi doono heshiiska "waa haddii la raaco arrimo farsamo oo horseedi kara in madaxweynaha uu saxiixo heshiiska."

"Maadaama uu madaxweyne yahay, wuu saxiixi karaa weliba waxaan is leeyahay maadama uu qeyb ka aha go'aannadii hore, hadda saxiixiisa waa loo baahan yahay, waayo wuxuu caddeynayaa saxiixiisu in wixii meesha ka soo baxay uu raalli ka yahay ama in uusan ka aheyn".

Wuxuu rajo wanaagsan ka muujiyay wadahadallada in ay guuleystaan. "Jawi deggan ayuu ku bilowday, rajo weyn ayay dadka ka qabaan in labada dhinacba (ay heshiiyaan). Waxaad moodaa in muuqaalkiisa hadda uu yahay mid ay wax ka soo bixi doonaan".

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Xiriirka Soomaaliya iyo Britain: Kulan Heer Sare ah oo ka Dhacay Muqdisho iyo Ballan-qaadyo Cusub

 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa xarunta madaxtooyada ku qaabilay wefdi heer sare ah oo ka socday dowladda Boqortooyada Midowday ee Britain. Wefdigan waxaa hoggaaminaysay Wasiiru-dawlaha horumarinta iyo arrimaha Afrika ee UK, Jenny Chapman, iyadoo ujeedka kulankoodu ahaa mid salka ku haya xoojinta xiriirka faca weyn ee ka dhexeeya labada dal iyo sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga dhinacyada badan leh ee ka socda guud ahaan gobolka Geeska Afrika. Taageerada Britain ee Xasiloonida iyo Horumarka Soomaaliya Intii uu kulanku socday, Jenny Chapman waxay si cad u xaqiijisay in dowladda Britain ay ka go’an tahay inay garab istaagto madaxtooyada Soomaaliya iyo qorshayaasha lagu xasilinayo dalka. Britain ayaa u aragta in Soomaaliya oo nabad ah ay tahay laf-dhabarta amniga ee qaaradda Afrika iyo marinada muhiimka ah ee badda, waxayna wasiiradu xustay in horumarka laga gaaray dhinaca dowlad dhiska iyo la dagaallanka argagixisada uu yahay...

Mowqifka Adag ee Madaxweyne Erdogan: Aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland iyo Saamaynta Gobolka

Madaxweynaha dalka Turkiga, Recep Tayyip Erdogan, ayaa markii ugu horreysay si faahfaahsan uga hadlay go’aanka ay dowladda Israa’iil ku aqoonsatay gobolka Somaliland inuu yahay dal madax-bannaan. Isagoo ku sugan magaalada Addis Ababa, halkaas oo uu kulan kula yeeshay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed, Erdogan ayaa caddeeyey in tallaabadan aysan wax faa’iido ah u lahayn Soomaaliya, Somaliland, iyo guud ahaan xasilloonida gobolka Geeska Afrika. Madaxweynuhu wuxuu tilmaamay in Turkigu u arko tallaabadan mid carqalad ku ah midnimada iyo madax-bannaanida dowladda Federaalka Soomaaliya, isagoo ku baaqay in xalka dhibaatooyinka gobolka ay ka dhex dhashaan waddamada deriska ah halkii ay faragelin shisheeye horseedi lahayd. Faragelinta Shisheeye iyo Amniga Geeska Afrika Erdogan ayaa ka digay in Geeska Afrika loo beddelo goob ay ku loolamaan quwadaha dibadda, isagoo carrabka ku adkeeyey in aqoonsiga hal dhinac ah ee Israa’iil uu kicin karo xiisado cusub oo ammaan iyo kuwo diblomaasiyadeed. ...

Isbahaysiga Cusub ee Soomaaliya iyo Sacuudiga: Isbeddelka Awoodda ee Geeska Afrika

 Soomaaliya iyo boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa si rasmi ah u kala saxiixday heshiis dhanka difaaca ah oo weyn, kaas oo la racyo inuu wax weyn ka beddelo miisaanka awoodda ee gobolka Geeska Afrika. Heshiiskan taariikhiga ah ayaa yimid ka dib markii labada dal ay garowsadeen baahida loo qabo iskaashi dhaw oo dhanka amniga iyo difaaca ah, iyadoo la eegayo xaaladaha cakiran ee ka jira marinnada biyaha iyo tartanka loogu jiro saameynta gobolka. Tallaabadan ayaa muujinaysa sida ay Soomaaliya ugu dhiirran tahay inay raadsato xulufo xooggan oo gacan ka siiya sugidda amniga qaranka iyo difaaca qarannimada dalka. Muhiimadda Istiraatiijiyadeed ee Heshiiska Difaaca Heshiiskan cusub ma ahan mid ku kooban oo kaliya tababarro ciidan, balse waxa uu xambaarsan yahay macno weyn oo dhanka istiraatiijiyadda ah. Sacuudi Carabiya oo ah quwad dhaqaale iyo mid ciidan oo ku taal bariga dhexe ayaa hadda u muuqata inay si toos ah u soo gashay tartanka loogu jiro nabadgelyada Badda Cas iyo Badweynta Hindi...

Isbaahaysiga Istiraatiijiga ah: Soomaaliya iyo Masar oo Xoojiyey Xiriirka Milateri ka hor Hawlgalka Midowga Afrika

Horudhaca Isbeddelka Amniga ee Geeska Afrika Muuqaalka juquraafi-siyaasadeed ee Geeska Afrika ayaa weji cusub yeelanaya iyadoo dalalka Soomaaliya iyo Masar ay u guureen dhanka xoojinta iskaashiga milateri iyo midka istiraatiijiyadeed. Isbeddelkan weyn ee xiriirka labada dal ayaa gaaray meeshii ugu sarreysay intii uu socday booqasho heer sare ah oo ka dhacday magaalada Qaahira, halkaas oo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Wasiirka Difaaca Masar, Jeneraal Cabdel Mageed Saqr, ay si wadajir ah u kormeereen cutubyo ka tirsan ciidanka Masar. Ciidankan ayaa loo diyaarinayaa in loo soo diro Soomaaliya si ay qayb uga noqdaan hawlgalka cusub ee Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya kaas oo beddeli doona hawlgalkii hore ee ku meel gaarka ahaa. Kormeerka Ciidanka iyo Diyaar-garowga Hawlgalka AUSSOM Kormeerka rasmiga ah ee ciidanka ayaa ahaa mid si cad loogu soo bandhigay heerka sare ee diyaargarowga iyo kartida dagaal ee ay dowladda Masar u hurayso xasilinta deriske...

Privacy Policy