Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Kala-xirnaanta Marinka Hormuz: Khatarta ka dhalatay Go’aanka Iiraan iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Dunida

  Khatarta ka dhalatay Xiritaanka Marinka Hormuz iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Go’aanka ay dowladda Iiraan ku dhowaaqday ee ku aaddan in la xiray Marinka Hormuz ayaa dhaliyey hadal-hayn xooggan iyo baqdin weyn oo laga qabo inuu khalkhal xooggan galo suuqa tamarta ee caalamka. Marinkani waa halbowlaha ugu muhiimsan ee loo maro dhoofinta shidaalka iyo gaaska dunida, waxaana maalin walba mara qiyaastii boqolkiiba labaatan ee sahayda shidaalka caalamka laga isticmaalo. Tallaabadan ay qaadeen ciidamada Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa timid xilli ay cirka isku shareertay xiisadda kala dhaxaysa quwadaha reer Galbeedka, taas oo keentay in maraakiibta shidaalka qaada ay bilaabaan inay ka baaqsadaan maraan halkaas iyagoo ka cabsi qaba weeraro ama in la qafaasho. Saamaynta Dhaqaalaha iyo Qiimaha Shidaalka ee Dunida Khatarta ugu weyn ee ka dhalanaysa xiritaanka marinkan ayaa ah sare u kaca degdega ah ee ku imaanaya qiimaha shidaalka cayriin ee suuqyada caalamka, maadaama yaraanta sahaydu ay hors...

Taageerayaasha Madaxweynihii hore ee Soomaaliya “Farmaajo” ayaa bilaabay olole ay ugu yeereen “Ololaha Guri Dhisida”.

Mashruuca “Guri u dhisida madaxweynihi hore” oo la doonayo in loogu dhiso guri Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, waxaana si rasmi ah u daah furay taageerayaasha Farmaajo. Xili boqolaal Soomaali ah ay gaajo ugu dhimanayaan gobolada kala duwan ee dalka, ayaa Farmaajo oo lagu tiriyo inuu yahay hantiile uu guri ka dhisanayo. Arintan ayaa durba keenaysa in mashruuca uu muran galo.

Si kastaba ha ahaatee, khatarta ugu weyn ee la xiriirta dadaalkan ayaa ah suurtogalnimada in loo isticmaalo dhaqdhaqaaqyo sharci-darro ah sida lacag-dhaqidda, helitaanka malaayiin doolar oo lacag caddaan ah oo qabow iyada oo loo marayo nidaamka bangiyada. Lacagta la dhaqay waa hab inta badan ay adeegsadaan dadka doonaya inay lacag sharci darro ah ku shubtaan akoon bangi. Tan waxaa ka mid ah kuwa daroogada ka ganacsada, argagixisada, lacag-dhaqidda, iyo qof kasta oo kale oo raba inuu tan sameeyo.

Falanqeeye dhanka siyaasadda iyo amniga ah oo ku nool gobolka Minnesota oo lagu magacaabo Adam Cabdulle ayaa ka mid ah shaqsiyaadka aaminsan in mashruuca “guri-dhisidda” ee Farmaajo looga faa’ideysan karo lacago sharci darro ah. Ujeedada xisaabaadkan ayaa ah in ay u muuqato in aan la xaday hantidii qaranka. Habka sharciyeynta hantida sida sharci darrada ah lagu helay Aadan Cabdulle ayaa yiri, "Xildhibaannada, gaar ahaan dalalka shisheeye ee ay 'deeq-bixiyeyaashu' ku nool yihiin, waxay u baahan yihiin inay hubiyaan xisaabaadkan." Mar uu ka hadlayay Akoonnada Bangiyada ee loo sameeyay in lacagaha deeqaha ah lagu qaado.

Inkastoo uusan Farmaajo weli war rasmi ah ka soo saarin mashruucan, haddana waxaa la rumeysan yahay inuu ku qanacsan yahay oo uu ka warqabo. Muddadii shanta sano ahayd ee uu xukunka hayay, waxa uu sidoo kale sameeyay waxyaabo badan oo xun, sida dil, jidh dil, iyo in uu dadka ka dhigayay in la waayo iyaga oo aan raalli ka ahayn.

Ikraan Tahliil Faarax, oo ah gabar dhalinyaro Soomaaliyeed ah oo ka tirsaneyd shaqaale dowladeed oo u shaqeyneysay Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugida Qaranka, ayaa la waayay bishii June 2021 ka dib markii sida la sheegay ay daaha ka qaaday xaqiiqada ku saabsan wareejinta sharci darrada ah ee askartii Soomaaliyeed loogu wareejiyay Eritrea. Waxa ay u shaqaynaysay hay’adda wakhtigaas. Intaa ka dib, waxaa dilkeeda ka dambeeyay ciidamada Farmaajo iyo taliyihiisii ​​sirdoonka Fahad Yaasiin, waxayna u sameeyeen si ay u aamusto. Intaa ka dib, Farmaajo waxa uu ka soo horjeestay, uu diiday  isku dayay inuu joojiyo baaritaan kasta oo cadaalad ah oo isaga ama Yaasiin khatar gelin kara si kastaba.

Mukhtaar Roobow ayaa sidoo kale xabsiga la dhigay sanadkan 2018 wax yar kadib markii uu ku dhawaaqay inuu yahay musharax u taagan xilka madaxweynaha Koonfur Galbeed. Ka dib markii uu taageeray C/casiis Lafta-gareen Madaxweynihii hore ee Maxamed C/llaahi Farmaajo, ayaa waxaa la go’aamiyay inaan la ogolaan karin inuu ka qeyb galo doorasho. Caro ay ka caroodeen shacabka ku dhaqan magaalada Baydhabo ee xarunta maamulka Koonfur Galbeed, ayaa ka dhashay buuq iyo fowdo, iyagoo dhigayay bannaanbax ay kaga soo horjeedaan in xilka laga qaado. Ka dib iska horimaadkan oo ahaa mid aan horay loo arag, ayaa waxaa ku dhintay ugu yaraan kow iyo toban qof rasaas ay fureen ciidamada ammaanka.

Wixii xilligaasi ka dambeeyay Roobow waxa uu ku jiray gacanta Booliska iyadoo NISA ay la socotay xaaladiisa. Tan iyo wakhtigiisii, dawladdu weligeed si cad ugamay hadlin goobta uu ku sugan yahay sinaba. Dhanka kale, waxaa guud ahaan la aqbalay inuu weli u xiran yahay booliska. Roobow ayaa wareysi uu siiyay warbaahinta bishii October ee sanadkii 2021-ka, waxa uu sheegay in maamulku uu wado qorshe lagu dilayo. Balse maamulka ayaan wax war ah ka soo saarin in la dilayo iyo in kale.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Afrika Oo Iskaashanaysa: Dagaalka Laga Galay Xididka Argagixisada Iyo Doorka Muhiimka Ah Ee Kenya

  Go'aanka Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka iyo hoggaaminta geesinimada leh ee Madaxweynaha Muslimka ah ee Burkina Faso ee ka dhanka ah argagixisada Islaamka, waxay caddayn u yihiin in qaaradda Afrika ay si mideysan u hor istaagtay jihaadka caalamiga ah. Ikhwaanul Muslimiinka Iyo Mishiinka Aragtida Xagjirka Ah Tallaabada Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka waxay si toos ah ula tacaalaysaa aragtida aasaasiga u ah kooxaha argagixisada ee gobolka. Ikhwaanul Muslimiinka ma ahan oo kaliya koox siyaasadeed, balse waa mishiinka aragtiyeed ee ka dambeeya Al-Shabaab, Boko Haram, iyo xagjirayaasha kale ee dhibaatooyinka ka wada qaaradda Afrika. Fikradda Ikhwaanka ayaa ah tan siinaysa kooxaha argagixisada awood ay ku: Xasillooni darrada ka wadaan dalalka. Ka faa’iidaystaan faqriga si ay u qoraan xubno cusub. Dhalinyarada ka dhigaan xagjir iyagoo ka faa’iidaysanaya shucuurta diiniga ah. In la mamnuuco Ikhwaanka waxay la macno tahay in la gooyo xididka aragtiyeed e...

Privacy Policy