Mareykanka iyo UK oo warbixin kooban ka siiyay Golaha Ammaanka xaaladda bini'aadantinimo iyo khataraha amni ee Soomaaliya halis gelinaya

Warbixin ay siiyeen Golaha Ammaanka ee QaramadaMidoobay Arbacadii, ayaa saraakiisha sare waxay ku nuuxnuuxsadeen caqabadaha degdega ah ee ka jira Soomaaliya, oo ay ku jiraan xasillooni darro siyaasadeed, walaacyo amni, iyo dhibaato bini'aadantinimo. Iyadoo laga codsanayo deeq bixiyayaasha inay taageeraan dhibaatooyinka bini'aadantinimo ee saameeyay ku dhawaad ​​kala bar dadka Soomaaliyeed, wakiilo ka kala socday Mareykanka, Ingiriiska, iyo Qaramada Midoobay waxay carrabka ku adkeeyeen baahida loo qabo in la taageero dadaallada xasilinta iyo baahida loo qabo horumar siyaasadeed.

Danjire Linda Thomas-Greenfield oo ah wakiilka Mareykanka ee Qaramada Midoobay ayaa ku ammaantay ciidamada ammaanka iyo shacabka Soomaaliyeed sida ay Al-Shabaab uga saareen in ka badan 70 magaalo oo ka tirsan Hirshabeelle iyo Galmudug. Waxay caawimo ka codsatay saaxiibada kale ee ajnabiga ah ee mashruucan. “Nasiib darro, habraaca loo maray waxaa ka dhashay khasaare nafeed, waxaan aad uga xunahay dadka Soomaaliyeed oo uu ka mid yahay Taliye ku xigeenkii Ciidanka Danab Gaashaanle Xasan Tuure oo naftooda ku waayay dagaal ay uga sifeynayaan Argagaxisada. wuxuu xoojinayaa go'aanka Mareykanka ee ku aaddan kaalmaynta dadaallada Soomaaliya ee lagu jabinayo al-Shabaab iyo in muwaadiniinteeda la siiyo ammaan."

Si loo helo ammaanka iyo gargaarka dadka Soomaaliyeed ee ku nool deegaannadaas, Thomas-Greenfield oo hadalkiisa sii wata ayaa yiri, "in waqti ku habboon oo la isku dheellitiro waxqabadyada xasilinta dhulalka dhawaan la xoreeyey waa lagama maarmaan." Safiirka ayaa sheegay in Mareykanka uu la heshiiyay ujeedka Soomaaliya ee ah ka bixitaanka ATMIS-ka.

"Waxaan sii wadeynaa inaan taageerno hadafka ay dowladdu sheegtay ee ah joojinta ATMIS dhammaadka 2024. Waxaan rajeyneynaa in qorshayaasha dhimista ay la jaanqaadi doonaan mas'uuliyiinta Soomaaliya iyadoo la raacayo ujeedooyinka amniga ee Soomaaliya ay u dejisay gudaha. Si kastaba ha ahaatee, ATMIS ayaa muhiim u ah hawlaha socda Hawlgallada ka dhanka ah al-Shabaab ee ay Soomaaliya ka fuliso. Sidaa darteed, si ku-meel-gaar ah, waxaan ka codsanaynaa ATMIS in ay sii wadaan bixinta kaalmada loo baahan yahay si ay ula shaqeeyaan saaxiibadayada Soomaaliyeed."

Waxay ku baaqday in si degdeg ah loo joojiyo rabshadaha, ilaalinta rayidka, gargaarka bini'aadantinimo ee aan la carqaladayn, iyo in xiisadda lagu xalliyo wada hadal, laakiin waxay ka walaacsan tahay rabshadaha ka socda Laascaanood. Muranka ka taagan magaalada Laascaanood ayaa ahaa qodobkii furitaanka golaha ay ka jeedisay Ambassador Barbara Woodward oo ah ergeyga joogtada ah ee dawladda Ingiriiska u qaabilsan Qaramada Midoobay.

“Ugu horeyn, wixii ka dhacay Laascaanood, Ingiriiska ayaa walaac weyn ka muujiyey, annaga oo kaashanayna xulafada, waxaanu ku dhiirigelinay dhinacyada inay ka wada-hadlaan xabbad-joojinta, waxaanan sii daynnay hadallo aannu ku boorrinayno qof walba inuu is-xakameeyo, la xidhiidho, lana ilaaliyo dadka rayidka ah, lana ogolaado in aan la carqaladayn. gargaarka bini'aadantinimo.Waxaan ku boorinaynaa xubin kasta oo Golaha ka tirsan inay ku daydaan."

 

"Arrimaha Laascaanood waxay digniin u yihiin inaan Soomaaliya ka caawinno sidii ay horay ugu socon lahayd arrimaha muhiimka ah ee ku saabsan qaybsiga awoodaha iyo kheyraadka oo ay ka mid yihiin dhameystirka dastuurka. Qodobbadaas ayaa ah qaybo lagama maarmaan u ah dhismaha dowladnimo iyo xasilloonida mustaqbalka fog." Waxay kaloo carrabka ku dhufatay sida ay muhiimka u tahay in haweenka lagu daro hannaanka siyaasadda mustaqbalka si loo xaqiijiyo ka-qaybgalkooda dhammaystiran, siman, iyo firfircooni leh.

"Haweenka iyo gabdhuhu waxay si gaar ah ugu nugul yihiin xadgudubyada galmada sababtoo ah waxay ka yihiin 80% dadka ay saameeyeen abaaraha iyo dadka kale ee barokacay. Ilaa 34,800 oo haween ah ayaa u adeegaya hindisaha wadajirka ah ee UK iyo UNFPA, kaas oo ka hadlaya xaaladaha ku salaysan jinsiga iyo rabshado ka dhex dhacay dadkii dhawaan soo barakacay."

Ku xigeenka Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Anita Kiki Gbeho ayaa u sheegtay Golaha Ammaanka in Soomaaliya ay horumar ka sameysay horumarinta ujeedooyinkeeda muhiimka ah ee qaranka inkastoo ay jiraan caqabado badan. Waxay intaas ku dartay, in kastoo Al-Shabaab ay weli sii wadaan khatarta ay ku hayaan ammaanka iyo nabadda Soomaaliya. 2022 wuxuu ahaa sanadkii ugu dhimashada badnaa ee soo mara rayidka tan iyo 2016 sababtoo ah kor u kaca 60% ee dhaawacyada rayidka marka loo eego 2021.

Gbeho ayaa ku ammaanay Soomaaliya in ay horudhac u tahay Al-Shabaab oo leh istaraatiijiyad dhinacyo badan leh, waxa uuna rajo wanaagsan ka muujiyay in deegaano badan oo ka tirsan Soomaaliya ay hoos yimaadaan maamulka dowladda. "Xiriirka xooggan ee ka dhexeeya hawlgallada ciidamada iyo hindisayaasha xasilinta, oo ka kooban dib-u-heshiisiin iyo qaybo ka mid ah caddaaladda, ujeeddaduna tahay in lagu xoojiyo maamul-wanaagga iyo bixinta adeegga, waxay noqon doontaa lagama maarmaan si loo xoojiyo guulaha laga gaaray goobaha cusub ee la soo qabsaday," ayuu yiri Gbeho.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dib u soo ceshatay dardar gelinta dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, waxaana lagu wadaa in sanadka 2024-ka ay soo gabagabeyso qorshaha deyn cafinta, iyadoo ay sii socoto wada shaqeynta ay la leedahay Dowlad Goboleedyada xubnaha ka ah dowladda Federaalka. Sida ay sheegtay Golaha Wadatashiga Qaranku waxa uu muhiimad gaar ah u leeyahay horumarinta himilooyinka dowlad dhisidda iyo mudnaansiinta xiriirka dowladda dhexe iyo dowlad goboleedyada xubnaha ka ah.

Waxa ay golaha u sheegtay in marka laga reebo Puntland oo codsatay in la siiyo waqti dheeri ah oo ay ku eegaan mowqifkeeda ku aadan arrimahaas, in nidaamka federaaliga ah ee awood qeybsiga iyo cadaaladda ay isku afgarteen madaxda dowladda Federaalka iyo Dawladaha xubnaha ka ah Federaalka. Dawladaha xubnaha ka ah dawladda Faderaalka ayuu ku booriyey ku xigeenka ergeyga gaarka ah in ay dib u bilaabaan doodaha ku saabsan yoolalka dawlad-dhisidda Soomaaliya ee ku jira qaab-dhismeedka NCC si heshiis loo gaadho.

Dhammaan saddexda mas’uul ayaa walaac ka muujiyay xaaladda bini’aadantinimo ee Soomaaliya, gaar ahaan suurtagalnimada macaluul. Danjire Thomas-Greenfield ayaa ku dhiiri galiyay deeq bixiyayaasha dheeraadka ah inay taageeraan qadiyadda, isagoo sheegay in macluusha ay tahay fashilka ugu dambeeya ee beesha caalamka. Dhanka kale, Kuxigeenka Ergeyga Gaarka ah Gbeho ayaa ka codsaday deeq-bixiyeyaasha inay caawiyaan Soomaaliya inta lagu jiro waqtigan adag.

In his speech at UNSC, Head of ATMIS Amb. @souefmo_elamine paid glowing tribute to President @HassanSMohamud for his leadership and emphasized that #Somalia is on a positive trajectory for economic recovery, as seen from the effort to join the @AfCFTA. pic.twitter.com/72Vkwo2COt

— SNTV News (@sntvnews1) February 22, 2023