Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Xiisadda Iiraan iyo Saameynta Marinka Hormuz ee Ganacsiga Caalamka

  Xiisadda Marinka Hormuz: Sida Tallaabooyinka Iiraan u Saameyn Karaan Ganacsiga iyo Amniga Caalamiga ah Marinka Hormuz waa mid ka mid ah marinnada badda ee ugu muhiimsan dhaqaalaha caalamka. Wuxuu isku xiraa Gacanka Faaris iyo Gacanka Cumaan, isaga oo muhiim u ah isu-socodka shidaalka, gaaska dabiiciga ah iyo badeecadaha kale ee caalamka. Sidaas darteed, tallaabo kasta oo Iiraan la xiriirta oo saameyn ku yeelata xorriyadda maraakiibta ayaa yeelan karta cawaaqib dhaqaale iyo mid amni oo ka baxsan Bariga Dhexe. Sannadka 2026, Midowga Yurub wuxuu qaaday tallaabooyin sharci iyo diblomaasiyadeed oo la xiriira ilaalinta xorriyadda maraakiibta ee Marinka Hormuz. Tallaabooyinkani waxay muujinayaan in arrimaha la xiriira Iiraan aysan ku koobnayn siyaasadda gobolka, balse ay si toos ah u taaban karaan ganacsiga caalamiga ah, amniga badda iyo danaha dhaqaale ee dalalka Yurub iyo kuwa kale. Golaha Midowga Yurub ayaa faahfaahin ka bixiyay isbeddelka qaab-dhismeedka cunaqabateynta bishii May 2...

Baarlamaanka Soomaaliya ayaa meel mariyay sharci taariikhi ah oo la dagaalanka argagixisada oo uu saxiixay madaxweynaha.

Baarlamaanka Soomaaliya ayaa meel mariyay sharci taariikhi ah oo la dagaalanka argagixisada oo uu saxiixay madaxweynaha.
Sharci cusub oo la dagaalanka argagixisada oo ujeedadiisu tahay in la helo qaab sharci ah oo lagu caawinayo hay’adaha ammaanka dowladda si ay si wanagsan ula dagaalamaan iyo ciribtirka argagixisada Soomaaliya ayaa Arbacadii shalay ay ansixiyeen golaha shacabka ee baarlamaanka Soomaaliya. Dood iyo falanqeyn toddobaadyo ah ka dib, xildhibaanada ayaa waxa ay ku meel mariyeen sharcigan 133-3, halka 7 ay ka aamuseen, waxaana sharcigan uu Taliyaha Nabadsugida Soomaaliya Mahad Maxamed Salaad ku tilmaamay sharci muhiim u ah in dalka Geeska Afrika uu noqdo mid nabad ah.

“Sharcigani waxa uu lama huraan u yahay dagaalka aan kula jirno argagixisada, waxa uuna imaanayaa xilli aan aad ugu baahanahay in aan gudano waajibaadkeena qaran ee ka hortagga falalka argagixisanimo iyo burburinta argagixisada,” ayuu ku dhawaaqay Salaad. “Maanta sharci dumarka iyo carruurta ka ilaalinaya weerarrada argagixisada, seef af badanna u ah hay’adaha amniga dowladda si loo cirib tiro argagixisada ayaa lagu guuleystay in la ansixiyo aqalkan,” ayuu yiri C/ladiif Sanyare oo ka mid ah mudanayaasha baarlamaanka Soomaaliya oo tallaabadan taageeray.

Sharcigan oo si weyn u qeexaya waxa uu ka dhigan yahay argagixisanimada waxa uu welwel gelinayaa dadka ka soo horjeeda sharciga, kuwaas oo ka digaya in ansixintiisu ay siin karto hay’adaha ammaanka dowladda awood xad dhaaf ah oo aan la xakameynin. Xildhibaanadii saluug ka muujiyey hindise sharciyeedka doodaha waxaa ka mid ah Xasan Cabdi Ismaaciil.

"Ma garanayno cidda mustaqbalka iman doonta, [maadaama uu sharcigani yahay sharci qaran, ma doonayno in uu saameyn ku yeesho muwaadiniinta aan waxba galabsan," ayuu yiri, isagoo raaciyay "xataa haddii maanta madaxweynaha iyo ra'iisul wasaaraha ay wanaagsan yihiin. ujeedooyinka."

5-jeer oo ka badbaaday weeraradii argagixisanimo ee Al-Shabaab iyo Saxafiga isku bedelay Xildhibaan Maxamed Ibraahim Macalimu ayaa sheegay in tallaabadan cusub aysan ogolaan doonin in hay’adaha dowladda ay si deg deg ah u soo xiraan dadka la tuhunsan yahay amar la’aan. Sharcigan, sida uu sheegay Macalimu, "wuxuu siinayaa hay'adaha ammaanka [oggolaanshaha] inay weeraraan oo ay xiraan tuhmanayaasha argagixisanimada iyadoon amar maxkamadeed la helin." Tani waxay ka soo horjeedaa dastuurkeena. Sidaa darteed, waa in aan sharcigan khilaaf dastuuri ah laga helin.

Laakin Xildhibaan Mahdi Maxamed Guuleed, Ra’iisul Wasaare ku xigeenkii hore ee Soomaaliya, ayaa ku andacoonaya in wax laga bedelay doodaha, laguna daray qeexitaan sax ah oo ku saabsan argagixisada. “Sharcigaan qeexidiisa waa mid cad, wuxuuna bartilmaameedsanayaa ururada iyo kooxaha argagixisada la xaqiijiyay, Guuleed wuxuu balan qaaday inaan lagu dabaqi doonin dano gaar ah.

Ansixinta Aqalka Hoose ayaa imaanaysa iyadoo Soomaaliya ay dagaal dhiig badan ku daatay kula jirto Al-shabaab oo ah ururka ugu khatarta badan uguna awoodda badan bariga Afrika. Hindise sharciyeedkan ayaa loo diri doonaa aqalka sare ee Baarlamaanka si hal wareeg oo kale loogu ansixiyo si waafaqsan sharciga Soomaaliya. Haddii la ansixiyo, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa markaa ku shaabadeynaya inuu sharci noqdo.

Dhowr bilood gudahood ayaa Baarlamaanka Soomaaliya waxa uu ansixiyay sharci labaad oo muhiim ah. Muddo laga joogo 53 sano kadib markii dalka la sameeyay hay’addii ugu horreysay ee sirdoonka, Aqalka Hoose iyo Aqalka Sare ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa horraantii bishii hore si rasmi ah u ansixiyay sharciga Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka Soomaaliya ee NISA.

Xeerka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka, Xeerka Ciqaabta Maaliyadeed ee gaarka ah, Xeerka Korontada Qaranka ayaa dhammaantood saxiixay Madaxweyne Xasan Sheekh. Sida uu sheegay madaxweynaha Soomaaliya sharciyadan ayaa qeyb ka ah nidaamka dowladnimo oo ku dhisan shuruuc iyo xeerar lagu hagayo hay’adaha iyo hay’adaha dowladda.

“Dal casri ah oo qawaaniintu sareyso ayaan rabnaa, dalkani dowladiisa tilaab kasto oo ay qaadeyso hadey hormar tahay, amni tahay, siyaasad tahay dhamaan waxaa ay ku saleysnaanayaan sharciyo.” ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheikh.

Madaxweynaha ayaa golaha guurtida ku bogaadiyay in ay soo dedejiyeen ansixinta sharciyo badan oo la xiriira mowduucyo kala duwan oo ay ka mid yihiin cafiska deymaha. Sida laga soo xigtay madaxweynaha, hay'adaha dawladdu hadda waxay leeyihiin sharciyo ay la macaamilaan si ay u sii wadaan.

Human Rights Watch waxa ay codsatay in madaxweyne Maxamuud uu diido in uu ansixiyo sharciga ay ku andacoonayaan in uu awood dheeraad ah siin doono hay’adda sirdoonka qaranka.

Hay’adda Nabad Suggida iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) waxay yeelan doontaa awood ballaaran oo isugu jirta xarig, xarig iyo dabagal, iyadoo la raacayo sharciga qabyada ah ee Golaha Guurtida uu ansixiyay 22-dii February, 2023, sida ay sheegtay hay’adda fadhigeedu yahay dalka Mareykanka, oo sidoo kale sheegtay in NISA ay yeelan doonto oo kaliya. kormeerka ugu yar ee hay'adaha kale ee amniga.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Turkish Bank Opens First Foreign Branch in Somalia: A Milestone for Economic Growth

In a significant development for the East African nation, the Central Bank of Somalia (CBS) announced on Sunday that Ziraat Katilim Bank of Turkey has established its presence by opening a branch in Mogadishu. This marks a historic occasion as the Turkish financial institution becomes the first international bank to operate in Somalia in over half a century. The establishment of Somalia's first foreign bank branch has the potential to bring about a positive transformation in the country's financial sector. This transformation is expected to result from increased economic opportunities and expanded trade relations between Somalia and its international partners. "The new branch of Ziraat Katilim Bank in Somalia is expected to offer a wide range of corporate banking services to businesses, international institutions, and development partners," stated the Central Bank of Somalia in a press release issued in Mogadishu. The journey to this milestone began in 2022 when the C...

Europe’s Message Is Clear: Tolerance Cannot Be a Cover for Extremism

  Today’s demonstrations across Berlin, London, and Paris sent a message louder than any political statement: Europeans are no longer willing to watch their societies drift toward instability under the banner of “tolerance.” The crowds that filled the streets were not driven by hatred or exclusion — they were driven by a simple demand that every government should take seriously: security first. For years, extremist networks — especially the Muslim Brotherhood — have learned how to operate behind the shield of religious discourse. They present themselves as community leaders, activists, or “voices of the marginalized,” all while pushing agendas that undermine national cohesion, exploit public freedoms, and create parallel societies. Europe’s mistake was assuming these groups were harmless. But as today’s protests showed, citizens have learned the truth the hard way. They’ve watched radical narratives spread in schools and community centers, foreign-funded networks penetrate local ...

Somalia's Prime Minister Calls for Unity in Countering Extremism

In a significant move to address the ongoing security challenges in Somalia, Prime Minister Hamsa Abdi Barre has taken the initiative to engage clerics and religious leaders in the fight against extremist ideologies. The Prime Minister inaugurated a conference in Mogadishu, emphasizing the critical role of clerics in promoting peace, reconciliation, and countering extremist ideologies within the nation. During the conference, Prime Minister Barre stressed the importance of collaboration between the government, intellectuals, clerics, and the people to address the various challenges facing Somalia. He highlighted the pivotal role that clerics and Imams play in raising public awareness and countering the extremist narratives propagated by groups like al-Shabaab and ISIS in the region. "I urge you to engage in reconciliation, stabilization, state-building, and the finalization of the constitution," Prime Minister Barre stated, highlighting the government's achievements in co...

Somalia Unites Against al-Shabaab: Government and Scholars Join Forces

In a significant development at the Presidential Palace in Mogadishu, Somali President Hassan Sheikh Mohamud met with a group of religious experts on Friday to discuss the ongoing conflict against the extremist group al-Shabaab. The President expressed gratitude to the scholars for their support in the government's efforts against what he referred to as the adversaries of Islam and Somalia. President Mohamud emphasized the scholars' crucial role as inheritors of Somalia's esteemed religious legacy. He urged them to utilize their expertise and influence to combat the radical ideology of al-Shabaab, which he described as rooted in ignorance and violence. Responding to the president's call, the religious experts declared their solidarity with the government's mission to fight al-Shabaab and restore stability to the country. Condemning the crimes committed by the extremist group, the scholars asserted that such activities are contrary to the teachings of I...

Privacy Policy