Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Xiisadda Iiraan iyo Saameynta Marinka Hormuz ee Ganacsiga Caalamka

  Xiisadda Marinka Hormuz: Sida Tallaabooyinka Iiraan u Saameyn Karaan Ganacsiga iyo Amniga Caalamiga ah Marinka Hormuz waa mid ka mid ah marinnada badda ee ugu muhiimsan dhaqaalaha caalamka. Wuxuu isku xiraa Gacanka Faaris iyo Gacanka Cumaan, isaga oo muhiim u ah isu-socodka shidaalka, gaaska dabiiciga ah iyo badeecadaha kale ee caalamka. Sidaas darteed, tallaabo kasta oo Iiraan la xiriirta oo saameyn ku yeelata xorriyadda maraakiibta ayaa yeelan karta cawaaqib dhaqaale iyo mid amni oo ka baxsan Bariga Dhexe. Sannadka 2026, Midowga Yurub wuxuu qaaday tallaabooyin sharci iyo diblomaasiyadeed oo la xiriira ilaalinta xorriyadda maraakiibta ee Marinka Hormuz. Tallaabooyinkani waxay muujinayaan in arrimaha la xiriira Iiraan aysan ku koobnayn siyaasadda gobolka, balse ay si toos ah u taaban karaan ganacsiga caalamiga ah, amniga badda iyo danaha dhaqaale ee dalalka Yurub iyo kuwa kale. Golaha Midowga Yurub ayaa faahfaahin ka bixiyay isbeddelka qaab-dhismeedka cunaqabateynta bishii May 2...

Deynta Cafinta Soomaaliya ayaa soo dhawaatay iyadoo Bankiga Adduunka uu baarayo horumarka laga gaaray kobaca

Deynta Cafinta Soomaaliya ayaa soo dhawaatay iyadoo Bankiga Adduunka uu baarayo horumarka laga gaaray kobaca
Todobaadkan, waxaa socday laba maalmood oo dib u eegis lagu sameeyay howl wadeennada dhaqaalaha dalka, kaasi oo u dhaxeeyay Bankiga Adduunka iyo dowladda Soomaaliya, kaasoo lagu qiimeynayay halka ay marayaan mashaariicda horumarineed. Kulanka ayaa la qabtay iyadoo Soomaaliya ay ku dhowdahay in ay dhameystirito xaalada ah Dalalka Deymaha badan leh lagu leeyahay (HIPC), taasoo ah tallaabo muhiim ah oo u furi doonta fursado cusub oo dhaqaale ay qaranka u hesho.

Sanduuqa Lacagta Adduunka (IMF) iyo Bangiga Adduunka ayaa aasaasay Hindisaha HIPC 1996 iyada oo ujeedadu ahayd in lagu caawiyo waddammada leh culeyska deynta xad dhaafka ah. Bishii Maarso 2020, Soomaaliya waxay noqotay mid u qalma hindisaha HIPC, dib u soo celinta maalgelinta heshiisyada caadiga ah iyo bilawday hannaanka deyn cafinta. 2021, Soomaaliya waxa ay iska bixisay dhammaan deymihii lagu lahaa IMF, AfDB, iyo Ururka Horumarinta Caalamiga ah (IDA), taas oo hoos u dhigaysa deymihii dibadda lagu lahaa oo ahaa 5.3 bilyan oo doolar ilaa $3.3 bilyan, oo u dhiganta 45% GDP-ga.

Munaasabadda isku dhafka ah ayaa waxaa marti ku ahaa Dr. Cilmi Nuur, wasiirka maaliyadda Soomaaliya iyo mas’uuliyiin kale oo lagu qabtay hangar garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho. Waxaa goob joog ka ahaa wakiilo ka kala socday dowlad goboleedyada xubnaha ka ah dowladda Federaalka ah (FMS), Dowladda Federaalka Soomaaliya (XFS), iyo qeybaha fulinta mashaariicda. (PIUs). Wada xaajoodyadu waxa ay ku qotomeen sidii looga gudbi lahaa caqabadaha hortaagan hirgelinta mashaariicda iyo sidii loo heli lahaa dadka Soomaaliyeed adeegyada muhiimka ah.

“Waxaan wadnaa wadadii aan ku sii wanaajin lahayn saameynta shaqo ee dhammaan mashaariicda, waxaana ka faa’ideysan doonnaa casharrada la bartay si aan u wanaajino barnaamijyada hadda jira iyo kuwa mustaqbalka,” ayuu yiri Wasiir Nuur oo u mahadcelisay Bankiga Adduunka oo kaalmadiisa joogtada ah.

Bangiga Adduunka ayaa bilaha soo socda kala shaqeyn doona dowladda Soomaaliya iyo hay’adda lacagta adduunka ee IMF si ay Soomaaliya uga caawiyaan sidii loo gaari lahaa hiigsiga dhameystirka HIPC. Si loo gaaro hir-gelin degdeg ah, Keith Hansen, oo ah madaxa Bangiga Adduunka ee Soomaaliya, Kenya, Ruwaanda, iyo Uganda, ayaa hoosta ka xariiqay qiimaha ay leedahay iskaashiga joogtada ah.

Fulinta taxaddarka leh ee barnaamijyada Bangiga Adduunka ee hadda waxay dhisi doontaa sumcad lagu soo jiito maalgashadayaasha cusub iyo la-hawlgalayaasha deeq-bixiyeyaasha. Qorshe hawleed qeexaya tallooyin gaar ah oo leh waqtiyada kama dambaysta ah ayaa lagu soo bandhigay gunaanadkii shirka.

“Waa wax lagu farxo in howlaha shaqo ee dalka ay si wanaagsan u socdaan, iyadoo aysan jirin wax dhibaato ah oo taagan, waxaan aad ugu hanweynahay inaan xaqiijino in arrintan ay sii socoto, gaar ahaan maadaama casharro badan laga bartay tobankii sano ee ugu dambeeyay Barnaamijyada Bankiga ee Soomaaliya, waxaan aaminsanahay in arrintaasi ay tahay mid taagan. Qorshe hawleedka lagu heshiiyey waxa uu si wax ku ool ah u wajahayaa caqabadaha jira,” ayay tiri Kristina Svensson, maamulaha Bangiga Adduunka ee Soomaaliya.

Dhamaadka sanadka 2023, dowladda Soomaaliya waxa ay rajaynaysaa in ay gebi ahaanba iska bixiso deymaha lagu leeyahay IMF iyo deymaha kale ee caalamiga ah iyada oo fulinaysa tallaabooyin kor u qaadaya dakhli ururinta iyo daah-furnaanta miisaaniyadda. Soomaaliya ayaa bixisa deyntii lagu lahaa IDA ka dib markii ay heshiisyo ku saabsan qaabeynta deymaha looga cafinayo la gashay deyman bixiyayaasha Paris Club March 2020. Marka si buuxda loo fuliyo, deynta Soomaaliya waxaa la dhimi doonaa $557 milyan oo u dhiganta ku dhawaad ​​10% GDP-ga, taasoo u ogolaaneysa dalka in uu wax ka qabto. arrimo dhowr ah oo saameeya kobaca dhaqaale iyo horumarkiisa.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Turkish Bank Opens First Foreign Branch in Somalia: A Milestone for Economic Growth

In a significant development for the East African nation, the Central Bank of Somalia (CBS) announced on Sunday that Ziraat Katilim Bank of Turkey has established its presence by opening a branch in Mogadishu. This marks a historic occasion as the Turkish financial institution becomes the first international bank to operate in Somalia in over half a century. The establishment of Somalia's first foreign bank branch has the potential to bring about a positive transformation in the country's financial sector. This transformation is expected to result from increased economic opportunities and expanded trade relations between Somalia and its international partners. "The new branch of Ziraat Katilim Bank in Somalia is expected to offer a wide range of corporate banking services to businesses, international institutions, and development partners," stated the Central Bank of Somalia in a press release issued in Mogadishu. The journey to this milestone began in 2022 when the C...

Europe’s Message Is Clear: Tolerance Cannot Be a Cover for Extremism

  Today’s demonstrations across Berlin, London, and Paris sent a message louder than any political statement: Europeans are no longer willing to watch their societies drift toward instability under the banner of “tolerance.” The crowds that filled the streets were not driven by hatred or exclusion — they were driven by a simple demand that every government should take seriously: security first. For years, extremist networks — especially the Muslim Brotherhood — have learned how to operate behind the shield of religious discourse. They present themselves as community leaders, activists, or “voices of the marginalized,” all while pushing agendas that undermine national cohesion, exploit public freedoms, and create parallel societies. Europe’s mistake was assuming these groups were harmless. But as today’s protests showed, citizens have learned the truth the hard way. They’ve watched radical narratives spread in schools and community centers, foreign-funded networks penetrate local ...

Somalia's Prime Minister Calls for Unity in Countering Extremism

In a significant move to address the ongoing security challenges in Somalia, Prime Minister Hamsa Abdi Barre has taken the initiative to engage clerics and religious leaders in the fight against extremist ideologies. The Prime Minister inaugurated a conference in Mogadishu, emphasizing the critical role of clerics in promoting peace, reconciliation, and countering extremist ideologies within the nation. During the conference, Prime Minister Barre stressed the importance of collaboration between the government, intellectuals, clerics, and the people to address the various challenges facing Somalia. He highlighted the pivotal role that clerics and Imams play in raising public awareness and countering the extremist narratives propagated by groups like al-Shabaab and ISIS in the region. "I urge you to engage in reconciliation, stabilization, state-building, and the finalization of the constitution," Prime Minister Barre stated, highlighting the government's achievements in co...

Somalia Unites Against al-Shabaab: Government and Scholars Join Forces

In a significant development at the Presidential Palace in Mogadishu, Somali President Hassan Sheikh Mohamud met with a group of religious experts on Friday to discuss the ongoing conflict against the extremist group al-Shabaab. The President expressed gratitude to the scholars for their support in the government's efforts against what he referred to as the adversaries of Islam and Somalia. President Mohamud emphasized the scholars' crucial role as inheritors of Somalia's esteemed religious legacy. He urged them to utilize their expertise and influence to combat the radical ideology of al-Shabaab, which he described as rooted in ignorance and violence. Responding to the president's call, the religious experts declared their solidarity with the government's mission to fight al-Shabaab and restore stability to the country. Condemning the crimes committed by the extremist group, the scholars asserted that such activities are contrary to the teachings of I...

Privacy Policy