Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Xiisadda Iiraan iyo Saameynta Marinka Hormuz ee Ganacsiga Caalamka

  Xiisadda Marinka Hormuz: Sida Tallaabooyinka Iiraan u Saameyn Karaan Ganacsiga iyo Amniga Caalamiga ah Marinka Hormuz waa mid ka mid ah marinnada badda ee ugu muhiimsan dhaqaalaha caalamka. Wuxuu isku xiraa Gacanka Faaris iyo Gacanka Cumaan, isaga oo muhiim u ah isu-socodka shidaalka, gaaska dabiiciga ah iyo badeecadaha kale ee caalamka. Sidaas darteed, tallaabo kasta oo Iiraan la xiriirta oo saameyn ku yeelata xorriyadda maraakiibta ayaa yeelan karta cawaaqib dhaqaale iyo mid amni oo ka baxsan Bariga Dhexe. Sannadka 2026, Midowga Yurub wuxuu qaaday tallaabooyin sharci iyo diblomaasiyadeed oo la xiriira ilaalinta xorriyadda maraakiibta ee Marinka Hormuz. Tallaabooyinkani waxay muujinayaan in arrimaha la xiriira Iiraan aysan ku koobnayn siyaasadda gobolka, balse ay si toos ah u taaban karaan ganacsiga caalamiga ah, amniga badda iyo danaha dhaqaale ee dalalka Yurub iyo kuwa kale. Golaha Midowga Yurub ayaa faahfaahin ka bixiyay isbeddelka qaab-dhismeedka cunaqabateynta bishii May 2...

Jarmalku waxa uu Kenya, Ethiopia, Somalia, iyo Sudan ugu deeqay €25 million oo wax looga qabanayo macluusha.

Jarmalku waxa uu Kenya, Ethiopia, Somalia, iyo Sudan ugu deeqay €25 million oo wax looga qabanayo macluusha.
Dowladda Jarmalka ayaa hay’adda UN-Food and Agriculture Organisation siisay lacag dhan Sh3.5 bilyan oo shilinka dalka ah si ay ugu gargaarto bulshooyinka ku nool afar waddan oo ku yaalla bariga Afrika oo ay abaaro ka jiraan.

Lacagahan, sida ay sheegtay FAO, waxa ay ilaalin doontaa soona celin doontaa hab-nololeedkii bulshooyinka ay abaaruhu saameeyeen ee Kenya, Ethiopia, Somalia, iyo Sudan iyadoo la siinayo cunto iyo agabyo iyo adeegyo kale oo lagama maarmaan ah. Lacagtaas, Itoobiya waxay heli doontaa €7 milyan (Sh1 bilyan), Kenya €6.5 milyan (Sh928 milyan), Soomaaliya €7.5 milyan (Sh1.07 bilyan) iyo Suudaan €4 milyan (Sh571 milyan).

In ka badan 22 milyan oo qof oo ku nool koonfurta Itoobiya, Kenya, iyo Soomaaliya waxay u baahan yihiin gargaar cunto oo bini'aadantinimo oo degdeg ah taasoo ka dhalatay abaaro daba dheeraaday oo sannado badan ka jiray Bariga Afrika. (IPC Wajiga 3 ama ka sareeya). Taas waxaa sabab u ah dalaggii oo gabay, xoolihii oo dhimanaya, iyo dadka oo ka barakacay guud ahaan gobolka.

Tiradan waxaa ku jira in ka badan 96,000 oo qof oo ku sugan Soomaaliya oo ku sugan masiibo (IPC Wajiga 5) iyo 2.6 milyan oo qof oo xaalad degdeg ah (IPC Wajiga 4) ee Kenya iyo Soomaaliya. Mustaqbalku wali waxa uu u muuqdaa mid mugdi ah, waxaana jira walaac isa soo taraya oo ku saabsan hoos u dhaca roobabka Geeska Afrika inta lagu jiro xilliga roobabka ee March ilaa May.

Si kastaba ha ahaatee, iyada oo aan loo eegin waxqabadka xilli-roobaadka ee soo socda, ka soo kabashada abaarta baaxadda leh ayaa qaadan doonta sannado, waxaana la filayaa in baahiyaha gargaarka bini'aadantinimo ay sii ahaan doonaan kuwo aad u sarreeya inta lagu jiro 2023. Aagga ayaa hadda la kulma xaalad abaareed oo saddexaad oo daran. toban sano, sida uu sheegay Agaasimaha FAO Rein Paulsen oo ka tirsan Xafiiska Gurmadka iyo Adkeysiga.

Waxay qarka u saaran tahay masiibo haddaan gargaarka bini'aadanti aan si degdeg ah kor loogu qaadin lana joogteyn. Waqti xasaasi ah oo sidan oo kale ah, Paulsen wuxuu yiri, "Waxaan uga mahadcelineynaa dowladda Jarmalka gacan ka geysata wax-ka-qabashada abaaraha ee FAO ee Bariga Afrika."

Si loo badbaadiyo dadka gaajada oo si weyn loo kordhiyo maalgashiga iyo siyaasadaha lagu dhimayo khatarta masiibada iyo dhisidda adkeysiga, xaaladda hadda jirta waxay muujineysaa baahida degdegga ah ee gargaarka bini'aadantinimo in loo bixiyo si baaxad leh oo joogto ah. Waa in aan xoogga saarno sida ay muhiim ugu tahay beeruhu si loo hubiyo in dadka gobolka deggan ay helaan mustaqbal wax ku ool ah.

Deegaan ay horay uga jirtay xaalad cunto yari ah oo aad u sareysa, wuxuu ku andacoodey in abaarta, qiimaha cuntada oo qaali ah, helitaan la'aanta biyaha, nadaafadda iyo adeegyada caafimaadka ay xaaladda uga sii darayaan. Paulsen waxa uu ku andacoodey in iyada oo kor loo qaadayo helitaanka cuntada degdega ah ee bulshooyinka miyiga ah, xaqiijinta iyo dib u soo celinta habnololeedyada, isla markaana si degdeg ah u suurtagelinaya isku filnaansho, maalgelinta cusubi ay ka dhigan tahay qayb weyn oo lagu dhimayo saamaynta abaarta ee sugnaanta cuntada iyo hab-nololeedyada.

Iyada oo qayb ka ah hindisaha, FAO waxay u isticmaali doontaa barnaamijyadeeda Cash+ inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso lacagta caddaanka ah qoysaska miyiga ah ee ay haysato haqab-beelka cuntada, taasoo u oggolaanaysa qoysaska inay iska bixiyaan waxyaabaha daruuriga ah sida cuntada, daryeelka caafimaadka, iyo waxbarashada. Iyadoo la siinayo beeralayda xirmooyinka gargaarka beeraha, qaybta dheeriga ah ee xirmada lacagta caddaanka ah waxay higsaneysaa inay ilaaliso hab-nololeedyada oo ay awood u yeelato isku-tiirsanaanta wax-soo-saarka cuntada iyo nafaqada.

Xirmooyinka waxaa ka mid noqon doona bacriminta, quudinta xoolaha, abuurka, agabka, adeegyada la kabo, iyo kaalmada gaadiidka biyaha ee xoola-dhaqatada. Iyadoo la fulinayo farsamooyin-beeradeed oo caqli-gal ah, FAO waxay ka caawinaysaa beeralayda Bariga Afrika kaliya maaha inay yareeyaan saamaynta isbeddelka cimilada laakiin sidoo kale inay si wax ku ool ah ula qabsadaan saamaynta abaarta soo noqnoqda ee gobolka.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Turkish Bank Opens First Foreign Branch in Somalia: A Milestone for Economic Growth

In a significant development for the East African nation, the Central Bank of Somalia (CBS) announced on Sunday that Ziraat Katilim Bank of Turkey has established its presence by opening a branch in Mogadishu. This marks a historic occasion as the Turkish financial institution becomes the first international bank to operate in Somalia in over half a century. The establishment of Somalia's first foreign bank branch has the potential to bring about a positive transformation in the country's financial sector. This transformation is expected to result from increased economic opportunities and expanded trade relations between Somalia and its international partners. "The new branch of Ziraat Katilim Bank in Somalia is expected to offer a wide range of corporate banking services to businesses, international institutions, and development partners," stated the Central Bank of Somalia in a press release issued in Mogadishu. The journey to this milestone began in 2022 when the C...

Europe’s Message Is Clear: Tolerance Cannot Be a Cover for Extremism

  Today’s demonstrations across Berlin, London, and Paris sent a message louder than any political statement: Europeans are no longer willing to watch their societies drift toward instability under the banner of “tolerance.” The crowds that filled the streets were not driven by hatred or exclusion — they were driven by a simple demand that every government should take seriously: security first. For years, extremist networks — especially the Muslim Brotherhood — have learned how to operate behind the shield of religious discourse. They present themselves as community leaders, activists, or “voices of the marginalized,” all while pushing agendas that undermine national cohesion, exploit public freedoms, and create parallel societies. Europe’s mistake was assuming these groups were harmless. But as today’s protests showed, citizens have learned the truth the hard way. They’ve watched radical narratives spread in schools and community centers, foreign-funded networks penetrate local ...

Somalia's Prime Minister Calls for Unity in Countering Extremism

In a significant move to address the ongoing security challenges in Somalia, Prime Minister Hamsa Abdi Barre has taken the initiative to engage clerics and religious leaders in the fight against extremist ideologies. The Prime Minister inaugurated a conference in Mogadishu, emphasizing the critical role of clerics in promoting peace, reconciliation, and countering extremist ideologies within the nation. During the conference, Prime Minister Barre stressed the importance of collaboration between the government, intellectuals, clerics, and the people to address the various challenges facing Somalia. He highlighted the pivotal role that clerics and Imams play in raising public awareness and countering the extremist narratives propagated by groups like al-Shabaab and ISIS in the region. "I urge you to engage in reconciliation, stabilization, state-building, and the finalization of the constitution," Prime Minister Barre stated, highlighting the government's achievements in co...

Somalia Unites Against al-Shabaab: Government and Scholars Join Forces

In a significant development at the Presidential Palace in Mogadishu, Somali President Hassan Sheikh Mohamud met with a group of religious experts on Friday to discuss the ongoing conflict against the extremist group al-Shabaab. The President expressed gratitude to the scholars for their support in the government's efforts against what he referred to as the adversaries of Islam and Somalia. President Mohamud emphasized the scholars' crucial role as inheritors of Somalia's esteemed religious legacy. He urged them to utilize their expertise and influence to combat the radical ideology of al-Shabaab, which he described as rooted in ignorance and violence. Responding to the president's call, the religious experts declared their solidarity with the government's mission to fight al-Shabaab and restore stability to the country. Condemning the crimes committed by the extremist group, the scholars asserted that such activities are contrary to the teachings of I...

Privacy Policy