Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Kala-xirnaanta Marinka Hormuz: Khatarta ka dhalatay Go’aanka Iiraan iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Dunida

  Khatarta ka dhalatay Xiritaanka Marinka Hormuz iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Go’aanka ay dowladda Iiraan ku dhowaaqday ee ku aaddan in la xiray Marinka Hormuz ayaa dhaliyey hadal-hayn xooggan iyo baqdin weyn oo laga qabo inuu khalkhal xooggan galo suuqa tamarta ee caalamka. Marinkani waa halbowlaha ugu muhiimsan ee loo maro dhoofinta shidaalka iyo gaaska dunida, waxaana maalin walba mara qiyaastii boqolkiiba labaatan ee sahayda shidaalka caalamka laga isticmaalo. Tallaabadan ay qaadeen ciidamada Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa timid xilli ay cirka isku shareertay xiisadda kala dhaxaysa quwadaha reer Galbeedka, taas oo keentay in maraakiibta shidaalka qaada ay bilaabaan inay ka baaqsadaan maraan halkaas iyagoo ka cabsi qaba weeraro ama in la qafaasho. Saamaynta Dhaqaalaha iyo Qiimaha Shidaalka ee Dunida Khatarta ugu weyn ee ka dhalanaysa xiritaanka marinkan ayaa ah sare u kaca degdega ah ee ku imaanaya qiimaha shidaalka cayriin ee suuqyada caalamka, maadaama yaraanta sahaydu ay hors...

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa walaac ka muujiyay baahida gargaarka ee "weyn" ee Soomaaliya

Marka la eego abaaraha ba’an ee Soomaaliya ka jira, xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres waxa uu ka codsaday “taageero caalami ah oo ballaaran”. Guterres ayaa wariyeyaasha ugu sheegay magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka Talaadadii in uu u yimid Soomaaliya “si uu qaylo dhaan u diro” oo ku saabsan baahida loo qabo kaalmooyin badan oo caalami ah xilli ay si wada jir ah ula hadlayeen madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.

Abaartii ugu darneyd ee afartan sano soo marta ayaa baabi’isay xoolihii iyo dalagyadii ka soo go’ay qeybo ka mid ah Soomaaliya, Kenya, iyo Itoobiya sababo la xiriira shan xilli roobaad oo aan lagu guuleysan, taasoo keentay in ugu yaraan 1.7 milyan oo qof ay ka barakacaan guryahooda iyagoo raadinaya cunto iyo biyo.

Inkastoo Soomaaliya aysan weli gaarin heerka macluusha, QM ayaa ku qiyaastay in 8.3 milyan oo qof ay saameyn doonto abaarta iyadoo ku dhawaad ​​kala bar dadka dalka ay u baahan doonaan gargaar bini'aadanimo sanadkan.

Roobabkii xilliyeedka ahaa ee bishii Maarso ayaa gacan ka geystay fatahaad ay ku dhinteen 21 qof ayna ku qasbeen in ka badan 100,000 oo qof inay ka cararaan guryahooda, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay, taasoo ka digtay in roobabku ay u badan tahay inaysan ku filneyn inay hagaajiyaan rajada sugnaanta cunnada ee dad badan.

Booqashada, sida uu sheegay madaxweyne Xasan Sheikh Maxamuud, waxay xaqiijinaysaa in "QM ay si buuxda uga go'an tahay inay taageerto qorshayaashayada ku aaddan dhismaha dowladnimada iyo xasilinta dalka." Gebagebadii xorriyadda iyo dib u heshiisiinta dalka, ayuu hadalkiisa ku daray, "waxay u sahlaysaa shacabka Soomaaliyeed inay ka gudbaan arrimaha iyo caqabadaha weli haysta."

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa sidoo kale xusay in Soomaaliya ay la dagaalameyso khatar weyn oo “argagixiso” marka laga soo tago la tacaalidda arrimaha bini’aadantinimada. Iyadoo ay la dagaalamayso tobanaan kun oo dagaalyahanno ah oo ka tirsan Al-Shabaab oo gacan saar la leh Al-Qaacidada Bariga Afrika, ayaa dalka waxaa soo wajahay amni darro.

Koonfur Galbeed Soomaaliya Baydhabo, Guterres ayaa booqday xero ay ku jiraan dad barakacayaal ah. Intii uu ku guda jiray booqashadiisa xerada, Guterres wuxuu yiri, "Argagixiso iyo abaaro is-biirsaday, oo inta badan ay sababeen isbeddelka cimilada, waxay dadka Soomaaliyeed u abuureysaa duufaan qumman, waxayna u baahan tahay taageero ballaaran oo beesha caalamka ah."

Qaramada Midoobay ayaa dalbatay lacag dhan 2.6 bilyan oo doolar oo gargaar bini’aadantinimo ah, balse Guterres ayaa ku andacooday in 15% oo kaliya lacagta la aruuriyay. “Beesha Caalamku waxay ka gaabsatay xaalada dadka Soomaaliyeed” ayuu yiri Guterres.

Sida laga soo xigtay Qaramada Midoobay, macluushii Soomaaliya ka dhacday 2011, oo galaaftay nolosha 260,000, in ka badan kala bar ay ahaayeen carruur da'doodu ka yar tahay lix sano jir, ayaa qayb ka mid ah ay sababtay wax ka qabasho la'aanta beesha caalamka.

Marka loo eego falanqeyn ay sameeyeen Qaramada Midoobay iyo dowladda Soomaaliya oo la daabacay bishii Maarso, waxaa laga yaabaa in abaartu ay sababtay 43,000 "dhimasho xad dhaaf ah" sannadkii hore, iyada oo carruurta ka yar shanta sano ay ka dhigan yihiin kala bar dhimashada.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Afrika Oo Iskaashanaysa: Dagaalka Laga Galay Xididka Argagixisada Iyo Doorka Muhiimka Ah Ee Kenya

  Go'aanka Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka iyo hoggaaminta geesinimada leh ee Madaxweynaha Muslimka ah ee Burkina Faso ee ka dhanka ah argagixisada Islaamka, waxay caddayn u yihiin in qaaradda Afrika ay si mideysan u hor istaagtay jihaadka caalamiga ah. Ikhwaanul Muslimiinka Iyo Mishiinka Aragtida Xagjirka Ah Tallaabada Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka waxay si toos ah ula tacaalaysaa aragtida aasaasiga u ah kooxaha argagixisada ee gobolka. Ikhwaanul Muslimiinka ma ahan oo kaliya koox siyaasadeed, balse waa mishiinka aragtiyeed ee ka dambeeya Al-Shabaab, Boko Haram, iyo xagjirayaasha kale ee dhibaatooyinka ka wada qaaradda Afrika. Fikradda Ikhwaanka ayaa ah tan siinaysa kooxaha argagixisada awood ay ku: Xasillooni darrada ka wadaan dalalka. Ka faa’iidaystaan faqriga si ay u qoraan xubno cusub. Dhalinyarada ka dhigaan xagjir iyagoo ka faa’iidaysanaya shucuurta diiniga ah. In la mamnuuco Ikhwaanka waxay la macno tahay in la gooyo xididka aragtiyeed e...

Privacy Policy