Xiisadda Haqab-beelka Cunnada ee Geeska Afrika oo ay sabab u tahay Joojinta Heshiiskii Hadhuudhka Badda Madow

Saraakiisha gargaarka ayaa ka digay in Geeska Afrika uu dhibaato weyn ka soo gaari doono joojinta heshiiska badarka badda madow waxayna ka digeen in mar kale qiimaha cunnada uu kordho tobanaan milyan oo qof oo gaajeysan. Haddii aan la qaadin caqabadaha hortaagan shixnadaha badarka iyo bacriminta, Moscow waxa ay ku hanjabtay in ay ka bixi doonto heshiiska loo yaqaan hindisaha badarka badda madow, kaas oo ay dhexdhexaadinayeen Qaramada Midoobay iyo Turkiga bishii July ee sannadkii hore. Marka heshiiska la cusbooneysiiyo 18-ka Luulyo, safiirka Ruushka wuxuu saadaaliyay 99.9% hubaal ah in Moscow ay ka bixi doonto.

Xili roobaadkii sanadkan oo la saadaalinayay in sanadkii lixaad oo xiriir ah uusan wax natiijo ah helin ayaa saadaasha ka badatay, iyadoo laga hortagay macluul ka dilaacday qaar kamid ah wadamada Geeska Afrika. Si kastaba ha ahaatee, shaqaalaha samafalka ayaa ku andacoonaya in 60 milyan oo qof oo ku nool toddobo waddan oo bariga Afrika ku yaalla ay weli cunto la’aan yihiin ayna ka walaacsan yihiin saameynta dib u dhac kale.

Bariga Afrika shaki la'aan si aad ah ayaa loo garaaci doonaa haddii aan dib loo cusboonaysiin mashruuca Badda Madow, Dominique Ferretti, sarkaal sare oo ka tirsan barnaamijka cuntada adduunka ee degdegga ah, ayaa hadal kooban ka sheegay Geneva. "Tiro waddamo ah ayaa ku tiirsan sarreenka Yukreeniyaan, la'aanteedna, qiimaha cuntadu si weyn ayuu kor ugu kici lahaa."

Sida laga soo xigtay Ferretti, WFP waxa ay isku dayaysaa in ay sii diyaariso cuntada ugu badan ee suurtogalka ah waxana ay ku qasbanaan doontaa in ay isku daydo alaab-qeybiyeyaasha haddii la joojiyo heshiiska. Brenda Lazarus oo ka tirsan Hay’adda Cunnada iyo Beeraha ayaa sheegtay in maadaama qamadigu ugu badan yahay cunnada Soomaaliya, Suudaan, Jabuuti, iyo Ereteriya, isbeddel kasta uu “aad u gaabis u yahay”.

Sida laga soo xigtay tirooyinka Qaramada Midoobay, tan iyo markii uu billowday heshiiska badda madow, ilaa 700,000 oo tan ayaa loo wareejiyay Kenya iyo Itoobiya. Inkasta oo ay taasi ka dhigan tahay kaliya 2% ee mugga guud, gobolka waxaa saameeyay kor u kaca qiimaha sarreenka tan iyo markii Ruushku soo galay Ukraine bishii Febraayo 2022, in kasta oo qiimuhu uu markii dambe hoos u dhacay.

Sida uu sheegay wakiil ka socda Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO, Soomaaliya, Koonfurta Suudaan, iyo qaar ka mid ah gobollada dalka Kenya ayaa saddexdii sano ee la soo dhaafay heerka ugu sarreeya ee xarumaha caafimaadka la dhigay iyadoo 10.4 milyan oo carruur ah ay soo food saartay nafaqo darro aad u daran.