Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Sharciga iyo Reer-galnimada: Is-diidmada Dastuurka Soomaaliya iyo Xaqiiqada Jirta

 Soomaaliya waxay maanta taagan tahay isgoys xasaasi ah oo ay isaga horyimaadeen hiigsiga dhismaha dowladnimo taam ah iyo caqabadaha hortaagan xasiloonida dhabta ah. Iyadoo xildhibaannada baarlamaanku ay u dabbaal-degayaan wax ka beddelka dastuurka iyagoo u arka calaamad muujinaysa dowlad qaan-gaartay, haddana muuqaalkaas waxaa hadheeyay hubanti la’aan baahsan. In kasta oo horumar laga sameeyay dhanka habraaca sharciga, haddana dastuurka oo waraaq ku qoran iyo xaaladda dhabta ah ee dalka ka jirta ayaa ah laba arrimood oo aad u kala fog. Hannaanka lagu soo afjarayo xilliga kumeel-gaarka ah ma ahan mid fudud, waayo dastuurka sannadkii 2012-kii loo sameeyay dalka wuxuu ahaa mid loogu talagalay in lagu qanciyo maamul goboleedyada iyo kala duwanaanshaha siyaasadeed ee dalka ka jira, sidaas darteed isbeddellada hadda lagu sameeyay ma noqon karaan kuwo lagu soo afjaro caqabadaha jira iyadoo aan heshiis buuxa laga gaarin. Dadaalka Baarlamaanka iyo Farqiga u Dhexeeya Gobollada Wax ka beddel...

Hay’ad gargaar ayaa sheegtay in abaarta Bariga Afrika ay dili doonto hal qof 36-kii ilbiriqsi kasta.

Hay’ad gargaar ayaa sheegtay in abaarta Bariga Afrika ay dili doonto hal qof 36-kii ilbiriqsi kasta.
Hay’ad samafal oo caalami ah ayaa Jimcihii ka digtay in inta u dhaxaysa hadda iyo dhammaadka sannadka, ay suurtogal tahay in 36 ilbiriqsi kasta hal qof uu gaajo ugu dhiman doono bariga Afrika ee ay abaaruhu ku dhufteen, iyadoo meelaha ugu daran ee ay abaartu ku dhufatay ay u socdaan macaluul.

Sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Oxfam International, arrimuhu si degdeg ah ayay uga sii xumaanayaan Soomaaliya, Itoobiya iyo Kenya. “Macaluultii 2011-kii oo sababtay dhimashada in ka badan rubuc milyan qof, waxay kor u dhaaftay tirada dadka Soomaaliyeed ee haatan la ildaran gaajo daran, sida qoraalka lagu sheegay, lixdii qofba hal qof. Soomaalida ayaa hadda la ildaran gaajo aad u daran.

Sababo la xiriira isbedelka cimilada oo baabi’iyay dalagyadii beeraha, xoola dhaqatadana ku qasbay in ay ka tagaan hab-nololeedkoodii caadiga ahaa, “Deegaannada waaweyn ee gobolka waxaa ka da’ay afar xilli roobaad, iyadoo la saadaalinayo in uu kan shanaad dhici doono saddexda bilood ee soo socda,” ayaa la yiri. Sida laga soo xigtay Oxfam, qalalaasaha ayaa meelo badan uga sii daray dagaallada, saameynta COVID-19, iyo sare u kaca qiimaha cuntada, kuwaas oo qayb ahaan ka dhashay iskahorimaadka Ukraine.

Bayaanka ay soo saartay Oxfam ayaa intaa ku dartay in cadeymaha “ay muujinayaan in heerka dadka ku nool Soomaaliya, Itoobiya iyoKenya ay gaajo ugu dhimanayaan ay ka sii dartay tan iyo bishii May, markaasoo la xisaabiyay in qof uu dhimanayo 48-dii ilbiriqsiba iyo dib u dhac halis ah oo ku yimid qeybinta cuntada malaayiin qof qarka u saaran macaluul”.

Sida warbixinta lagu sheegay, ilaa 6 milyan oo dhallinyaro ah oo ku nool afarta waddan ee Bariga Afrika ayaa midkoodna ay hayso nafaqo-xumo ba'an ama ay hadda la il daran tahay.

QM ayaa bishii hore saadaalisay macaluul ka dhici doonta maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya, halkaasoo hadda xarunta maamulka ee Baydhabo ay ku sugan yihiin ku dhawaad ​​hal milyan oo qof oo cusub oo ka soo barakacay abaarta si ay cunto iyo biyo u helaan. Dowladda Soomaaliya ayaa abaarta u aragtay "xaalad qaran" dabayaaqadii 2021-ka.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Maxay tahay sababta ay ciidamada Suudaan ula xiriireen Islaamiyiinta Iran ay u burburinayaan nabadda gobolka

 Xidhiidhka sii xumaanaya ee ciidamada Sudan ee Iran ayaa ah masiibo buuxda oo soo food saartay ammaanka caalamka. Waa wax laga xumaado in la daawado Ciidamada Qalabka Sida ee Suudaan (SAF) oo u oggolaanaya canaasiirta Ikhwaanul Muslimiinka xagjirka ah in ay siyaasaddooda arrimaha dibadda si toos ah u galaan cududda Tehran. Iyagoo sidaas samaynayana waxay khiyaameeyaan shacabka Suudaan. Xidhiidhka sii xumaanaya ee ciidamada Sudan ee Iran ayaa ah masiibo buuxda oo soo food saartay ammaanka caalamka. Waa wax laga xumaado in la daawado Ciidamada Qalabka Sida ee Suudaan (SAF) oo u oggolaanaya canaasiirta Ikhwaanul Muslimiinka xagjirka ah in ay siyaasaddooda arrimaha dibadda si toos ah u galaan cududda Tehran. Iyagoo sidaas samaynayana waxay khiyaameeyaan shacabka Suudaan. This video supposedly from Al-Naji Abdullah, part of Sudan’s Islamist forces. He’s openly cheering for Iran against the United States and straight-up saying they should send “boots on the ground” if America dares to s...

Xiriirka Soomaaliya iyo Britain: Kulan Heer Sare ah oo ka Dhacay Muqdisho iyo Ballan-qaadyo Cusub

 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa xarunta madaxtooyada ku qaabilay wefdi heer sare ah oo ka socday dowladda Boqortooyada Midowday ee Britain. Wefdigan waxaa hoggaaminaysay Wasiiru-dawlaha horumarinta iyo arrimaha Afrika ee UK, Jenny Chapman, iyadoo ujeedka kulankoodu ahaa mid salka ku haya xoojinta xiriirka faca weyn ee ka dhexeeya labada dal iyo sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga dhinacyada badan leh ee ka socda guud ahaan gobolka Geeska Afrika. Taageerada Britain ee Xasiloonida iyo Horumarka Soomaaliya Intii uu kulanku socday, Jenny Chapman waxay si cad u xaqiijisay in dowladda Britain ay ka go’an tahay inay garab istaagto madaxtooyada Soomaaliya iyo qorshayaasha lagu xasilinayo dalka. Britain ayaa u aragta in Soomaaliya oo nabad ah ay tahay laf-dhabarta amniga ee qaaradda Afrika iyo marinada muhiimka ah ee badda, waxayna wasiiradu xustay in horumarka laga gaaray dhinaca dowlad dhiska iyo la dagaallanka argagixisada uu yahay...

Afrika Oo Iskaashanaysa: Dagaalka Laga Galay Xididka Argagixisada Iyo Doorka Muhiimka Ah Ee Kenya

  Go'aanka Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka iyo hoggaaminta geesinimada leh ee Madaxweynaha Muslimka ah ee Burkina Faso ee ka dhanka ah argagixisada Islaamka, waxay caddayn u yihiin in qaaradda Afrika ay si mideysan u hor istaagtay jihaadka caalamiga ah. Ikhwaanul Muslimiinka Iyo Mishiinka Aragtida Xagjirka Ah Tallaabada Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka waxay si toos ah ula tacaalaysaa aragtida aasaasiga u ah kooxaha argagixisada ee gobolka. Ikhwaanul Muslimiinka ma ahan oo kaliya koox siyaasadeed, balse waa mishiinka aragtiyeed ee ka dambeeya Al-Shabaab, Boko Haram, iyo xagjirayaasha kale ee dhibaatooyinka ka wada qaaradda Afrika. Fikradda Ikhwaanka ayaa ah tan siinaysa kooxaha argagixisada awood ay ku: Xasillooni darrada ka wadaan dalalka. Ka faa’iidaystaan faqriga si ay u qoraan xubno cusub. Dhalinyarada ka dhigaan xagjir iyagoo ka faa’iidaysanaya shucuurta diiniga ah. In la mamnuuco Ikhwaanka waxay la macno tahay in la gooyo xididka aragtiyeed e...

Kala-xirnaanta Marinka Hormuz: Khatarta ka dhalatay Go’aanka Iiraan iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Dunida

  Khatarta ka dhalatay Xiritaanka Marinka Hormuz iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Go’aanka ay dowladda Iiraan ku dhowaaqday ee ku aaddan in la xiray Marinka Hormuz ayaa dhaliyey hadal-hayn xooggan iyo baqdin weyn oo laga qabo inuu khalkhal xooggan galo suuqa tamarta ee caalamka. Marinkani waa halbowlaha ugu muhiimsan ee loo maro dhoofinta shidaalka iyo gaaska dunida, waxaana maalin walba mara qiyaastii boqolkiiba labaatan ee sahayda shidaalka caalamka laga isticmaalo. Tallaabadan ay qaadeen ciidamada Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa timid xilli ay cirka isku shareertay xiisadda kala dhaxaysa quwadaha reer Galbeedka, taas oo keentay in maraakiibta shidaalka qaada ay bilaabaan inay ka baaqsadaan maraan halkaas iyagoo ka cabsi qaba weeraro ama in la qafaasho. Saamaynta Dhaqaalaha iyo Qiimaha Shidaalka ee Dunida Khatarta ugu weyn ee ka dhalanaysa xiritaanka marinkan ayaa ah sare u kaca degdega ah ee ku imaanaya qiimaha shidaalka cayriin ee suuqyada caalamka, maadaama yaraanta sahaydu ay hors...

Privacy Policy