Qaramada Midoobay iyo Japan oo bilaabay mashruuc lagu caawinayo dadka abaaruhu ku dhufteen ee Bariga Afrika

Mashruuc lagu caawinayo xoolo-dhaqato ku nool Bariga Afrika oo ay abaartu hayso ayaa waxaa Arbacadii daah-furay hay’adda FAO oo kaashanaysa Japan. FAO ayaa ku dhawaaqday mashruuc loogu magacdaray "ka-hortagga saamaynta abaarta ee bulshooyinka ugu nugul ee xoolo-dhaqatada iyo beera-xoolodhaqatada ah ee Djibouti, Kenya, iyo Uganda," kaas oo cunto, lacag caddaan ah, iyo adeegyo kale oo muhiim ah siin doona bulshooyinka nugul iyadoo la ilaalinayo lana soo celinayo hanti wax soo saar leh.

Horiuchi Toshihiko, danjiraha Japan u fadhiya Midowga Afrika, ayaa sheegay intii lagu guda jiray furitaanka mashruucan in malaayiin qof oo ku nool saddexda waddan ay la ildaran yihiin cunto yari, taas oo ka dhalatay abaartii ugu darnayd ee muddooyinkan la xasuusto, taas oo ay uga sii dartay rabshado sannado badan socday iyo saameyntii ee COVID-19.

Saddexda waddan ee la beegsanayo, ayuu yidhi, "Bulshada reer-guuraaga ah iyo beer-iyo-xoola-dhaqatada ah ee nugul waxay wajahayaan dhibaatooyin abaareed oo aan awood u yeelanno inaan yareyno haddii si hufan loo hirgeliyo mashruucan." Deeqda ka timid Japan waxay gacan ka geysan doontaa in xoola-dhaqatada iyo bulshooyinka xoola-dhaqatada ah ay cagahooda ku taagnaadaan, iyadoo yareyneysa la kulanka naxdinta iyo kor u qaadida noloshooda, sida uu sheegay David Phiri, Xiriiriyaha FAO ee Bariga Afrika iyo wakiilka FAO ee Midowga Afrika.

Barnaamijkan iskaashiga ah ayaa lagu wadaa in Geeska Afrika ay ka jirto abaartii ugu darneyd ee soo marta 40-kii sano ee la soo dhaafay taasoo ka dhalatay shan xilli oo qalalan oo xiriir ah. Qaramada Midoobay ayaa saadaalisay in xaaladda sugnaan-la'aanta cuntada ee gobollada ay abaaruhu saameeyeen ee bariga Afrika ay sii socon doonto, taasoo sare u qaadi doonta baahiyaha bini'aadantinimo ee sannadka 2023, iyadoo saadaasha la saadaaliyay in xilli-roobaadka lixaad ee dhici doona March-May.

Qayb weyn oo ka mid ah gobollada xoolo-dhaqatada ah ee ay abaartu sida ba’an u saamaysay ayaa leh roobab ka hooseeya celceliska iyo daaq-xumada, taas oo ku khasabtay boqollaal kun oo qof inay ka qaxaan guryahoodii iyagoo raadinaya gargaar naf-badbaadin ah. Guud ahaan 69,120 ka-faa'iideyste oo ku kala nool saddexda waddan-45,000 oo ku sugan degmooyinka Karamoja ee Uganda, 12,000 oo ku sugan gobollada Baringo iyo Samburu ee Kenya, iyo 12,120 ka mid ah gobollada Carta, Ali Sabiix, Dikhil, Tadjoura, iyo Obock ee dalka Jabuuti. Dadka loogu talagalay mashruuca, oo ay bilaabeen dawladda Japan iyo FAO.

Sida laga soo xigtay Qaramada Midoobay, bulshooyinka Geeska Afrika, gaar ahaan kuwa Kenya, Soomaaliya, iyo Itoobiya, ayaa ku jira abaartii ugu xumayd muddo tobanaan sano ah. In ka badan 36 milyan oo qof oo saddexda waddan ah ayay saamaysay.