Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Isbaahaysiga Istiraatiijiga ah: Soomaaliya iyo Masar oo Xoojiyey Xiriirka Milateri ka hor Hawlgalka Midowga Afrika

Horudhaca Isbeddelka Amniga ee Geeska Afrika Muuqaalka juquraafi-siyaasadeed ee Geeska Afrika ayaa weji cusub yeelanaya iyadoo dalalka Soomaaliya iyo Masar ay u guureen dhanka xoojinta iskaashiga milateri iyo midka istiraatiijiyadeed. Isbeddelkan weyn ee xiriirka labada dal ayaa gaaray meeshii ugu sarreysay intii uu socday booqasho heer sare ah oo ka dhacday magaalada Qaahira, halkaas oo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Wasiirka Difaaca Masar, Jeneraal Cabdel Mageed Saqr, ay si wadajir ah u kormeereen cutubyo ka tirsan ciidanka Masar. Ciidankan ayaa loo diyaarinayaa in loo soo diro Soomaaliya si ay qayb uga noqdaan hawlgalka cusub ee Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya kaas oo beddeli doona hawlgalkii hore ee ku meel gaarka ahaa. Kormeerka Ciidanka iyo Diyaar-garowga Hawlgalka AUSSOM Kormeerka rasmiga ah ee ciidanka ayaa ahaa mid si cad loogu soo bandhigay heerka sare ee diyaargarowga iyo kartida dagaal ee ay dowladda Masar u hurayso xasilinta deriske...

Waxaa meel wanaagsan u socda wada xaajoodka la doonayo in Soomaaliya lagu soo daro Bulshada Bariga Afrika

Waxaa meel wanaagsan u socda wada xaajoodka la doonayo in Soomaaliya lagu soo daro Bulshada Bariga Afrika
Ku dhawaad ​​kow iyo toban sano ka dib codsigii ugu horeeyay ee Muqdisho ee ogolaanshaha, Soomaaliya waxay noqon doontaa xubinta ugu cusub ee Bulshada Bariga Afrika (EAC) haddii wada xaajoodku guulaysto. Sida laga soo xigtay ilo-wareedyada, wada-xaajoodyadu waxay si weyn u horumariyeen marxaladda wada-xaajoodka, waxayna albaabada u fureen soo-jeedinno u oggolaanaya Soomaaliya inay ku biirto kooxda siddeedaad, ka dib Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo (DRC), oo si rasmi ah ugu biirtay Abriil 2022.

Sebtember 5, 2023, doodaha bilaabmay talaadadii usbuucii hore ayaa soo xidhmi doona. Wada xaajoodku wuxuu ku dhamaan doonaa warbixin loo gudbin doono golaha wasiirada EAC, sarkaal sare ayaa u sheegay The Standard. Markay tixgaliyaan warbixinta, wasiirradu waxay soo jeedin doonaan talooyin ku aaddan shirka madaxda EAC.

"Shirka, maaha Golaha Wasiirada ama kooxda wada xaajoodka, ayaa leh awoodda go'aan ka gaarista in qaran cusub lagu soo daro Beesha," ayuu yiri sarkaalku. Wada-xaajoodyada waxaa ka mid ah Golaha Sharci-dejinta ee Bariga Afrika, Maxkamadda Cadaaladda ee Bariga Afrika, Xoghaynta EAC, iyo kuwa u dhigma oo ka socda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Beesha Bariga Afrika, ASALs iyo Wasiirka Horumarinta Gobolka Rebecca Miano ayaa sheegtay in wadahadallada ay u dhacayaan sida ku cad dardaarankii Shir Madaxeedka 22aad ee aan caadiga ahayn. Kaabayaasha dhaqaalaha, qaybaha bulshada iyo wax soo saarka, hay'adaha, sharciga, siyaasadda, iyo arrimaha dhaqaalaha iyo ganacsiga ayaa ah mawduucyada ugu muhiimsan ee laga doodayo inta lagu guda jiro gorgortanka.

Sida laga soo xigtay Miano, "Ogolaanshaha Soomaaliya waxa uu keeni doonaa suuq weyn oo la ballaariyey kaas oo wax weyn ka tari doona ganacsiga gaarka loo leeyahay, laftirkiisuna waa guul weyn oo laga gaaray geeddi-socodka is-dhexgalka."

Colaadda iyo xasillooni darrada ka jirta dalkan yar ee Geeska Afrika ee hay’aduhu ka dhisan yihiin awgeed, codsigii Soomaaliya ee ku biiridda bulshada waa la diiday sannadkii 2012-kii. Ka dib, Janaayo 25, 2023, EAC waxay bilawday hawlgal xaqiijin ah oo lagu qiimaynayo diyaargarowga Soomaaliya.

Kaliya wadamada buuxiya shuruudaha lagu sheegay heshiiskii 1999 ee aasaasida bulshada bariga Afrika ayaa xaq u leh inay ku biiraan ururka. Ixtiraamka qiyamka aasaasiga ah ee dimuquraadiyadda, maamul hufan, ku dhaqanka sharciga, ilaalinta xuquuqda aadanaha iyo xorriyaadka kale ee madaniga ah ayaa ka mid ah.

Kenya iyo Soomaaliya waxay xuduud ka leeyihiin dhanka bari. Xidhiidh adag oo taariikhi ah, luqadeed, dhaqaale, iyo dhaqan-bulsho ayaa ka dhex jira qaranka iyo mid kasta oo ka mid ah Dawladaha Iskaashiga EAC.

Wadanku waa inuu xuduud la wadaagaa ugu yaraan hal waddan oo xubin ka ah si uu xaq ugu yeesho gelitaanka EAC. Intaa waxaa dheer, qaranku wuxuu u baahan yahay hay'ado dimuqraadi ah oo adag si loo aqbalo kudlad.

Go'aanka aqbalaada Soomaaliya wuxuu ballaarin doonaa baaxadda juqraafiga ee EAC, wuxuu taageeri doonaa dadaallada Soomaaliya ee lagu xoojinayo mawqifkeeda dhaqaale iyo diblomaasiyadeed ee caalamiga ah, waxayna fududeyn doontaa horumarinta dhaqaalaha buluugga ah ee qaranka.

Koox ka kooban toddobo waddan oo kala ah Kenya, Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, Tanzania, Burundi, Rwanda, South Sudan, iyo Uganda—ayaa u safray Soomaaliya horaantii sanadkan si ay u qiimeeyaan diyaargarowga dalka. Intaa ka dib, kooxdu waxay baadhay siyaasadaha, qorshayaasha, barnaamijyada, qaab-dhismeedka hay'adaha iyo sharciga ee Soomaaliya iyo sidoo kale dhinacyada wada shaqayneed ee ay la leedahay EAC.

Soomaaliya waxa ay ka faa’iidaysan doontaa mashaariicda kaabayaasha dhaqaalaha ee gobollada, sida waddooyinka, jidadka tareenada, iyo shabakadaha korontada, sida uu sheegay xoghayaha guud ee EAC Peter Mathuki.

Gaba gabadii, wuxuu yiri, "mashaariicdan waxay ujeedadoodu tahay in lagu taageero horumarinta dhaqaalaha Soomaaliya iyo is-dhexgalka iyada oo kor loo qaadayo ganacsiga gobolka, hagaajinta isku xirka, iyo kor u qaadista isku xirka gaadiidka."

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Saldhigga Sirta ah ee Masar ee Dagaalka Diyaaradaha Aan Duuliyaha Lahayn ee Suudaan — Caddeyn, Khatarta, iyo Baahida Baaritaan

  Saamaynta Siyaasadeed iyo Istiraatiijiyeed  Ka leexashada dhexdhexaadnimada: Isticmaalka saldhig shisheeye si loo fuliyo duqeymo waa tallaabo ka baxsan taageerada diblomaasiyadeed ee hore, waxayna muujinaysaa faragelin milatari oo qarsoon. Iskaashi iyo hubka caalamiga ah: Hawlgalku wuxuu muujinayaa sida teknoolojiyada iyo iskaashiga milatari ee caalamiga ah u beddeli karaan xaalada dagaalka, kordhinayana gaadhista iyo saameynta weerarrada. Khatarta fiditaanka: Duqeymaha xuduudaha ka gudba waxay kordhinayaan halista jawaab celin, khaladaad istiraatiiji ah, iyo xasilooni darro ka sii fida gobolka Arrimaha Bani’aadantinimo  Barakac iyo dhaawac bulsho: Dagaalka diyaaradaha casriga ah ayaa sii xumeynaya xaalad bani’aadantinimo oo hore u liidatay, iyadoo malaayiin qof ay ka barakaceen gudaha iyo dibadda. Helitaanka gargaar: Duqeymaha iyo khilaafaadka isdaba‑jooga ah waxay carqaladeynayaan marinada gargaarka iyo gaarsiinta kaalmooyinka; ilaalinta rayidka iyo marinad...

Somaliland Calls for Direct International Aid in Formal Appeal

In a bid to bolster its development efforts and ensure efficient utilization of international aid, the breakaway Republic of Somaliland has issued a formal request urging donors to channel donations directly to its government. This appeal, articulated in a detailed letter from Somaliland's Ministry of Planning, underscores the importance of direct engagement with the Somaliland authorities, bypassing intermediaries. Led by Ahmed Mohamed Diriye (Toorno), the Minister of Planning and National Development, the letter emphasizes adherence to established international aid protocols. Minister Diriye acknowledges the invaluable support of international partners while emphasizing the critical need for direct interaction through official channels, in line with international aid guidelines. Central to the appeal is the call for neutrality in aid distribution, irrespective of political considerations. The letter stresses that humanitarian assistance should prioritize the well-being of all ind...

Somali President Announces Victories Against Al-Shabab Amidst Challenges

In a recent press conference held in Kismayo, President Hassan Sheikh Mohamud of Somalia declared a significant triumph in the fight against the notorious militant group Al-Shabab. The federal government, in collaboration with the state of Jubbaland, has successfully liberated crucial territories in the southern part of the country. However, amidst these victories, President Mohamud addressed the temporary pause in military operations due to the recent El Nino rains. Beyond the military front, the President expressed a commitment to collaborating with Jubbaland to aid flood recovery efforts and resume operations. The Impact of Recent Flooding: President Mohamud acknowledged the severe impact of last year's unprecedented flooding, which claimed the lives of over 120 people and affected more than 2.4 million individuals across Somalia. The devastating consequences prompted a temporary halt in military operations to address the pressing needs of the affected population. The federal g...

Caqabadaha Cusub ee Hor istaagay Shirka Doorashooyinka Soomaaliya iyo Baaqii Qaramada Midoobay

Siyaasadda Soomaaliya ayaa markale gashay xaalad hubanti la’aan ah ka dib markii uu fashil ku dhowaaday qorshihii lagu qaban lahaa shirka wadatashiga ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada. Is-mari-waagan cusub ayaa soo shaac baxay markii wafdi hordhac u ahaa madaxda maamulada Puntland iyo Jubaland loo diiday inay ka dagaan garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho, taas oo keentay inuu dib u dhac ku yimaado wadahadalladii la filayay in looga hadlo arrimaha doorashooyinka dalka. Xiisadda Amniga ee Garoonka Aadan Cadde Xukuumadda federaalka ayaa ku dooday in diyaaradaha siday ciidamada ilaalada u ah madaxda goboleedyada ay jabiyeen hab-maamuuska amniga ee caasimadda. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sheegtay inaan loo dulqaadan karin ciidamo fara badan oo aan nidaamsanayn kuwaas oo khatar ku noqon kara xasilloonida Muqdisho. Dhanka kale, maamullada Jubaland iyo Puntland ayaa tallaabadan ku tilmaamay mid mas’uuliyad darro ah oo loogu talagalay inay carqalad ku noqoto w...

Privacy Policy