Kala-xirnaanta Marinka Hormuz: Khatarta ka dhalatay Go’aanka Iiraan iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Dunida

 

Khatarta ka dhalatay Xiritaanka Marinka Hormuz iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka

Go’aanka ay dowladda Iiraan ku dhowaaqday ee ku aaddan in la xiray Marinka Hormuz ayaa dhaliyey hadal-hayn xooggan iyo baqdin weyn oo laga qabo inuu khalkhal xooggan galo suuqa tamarta ee caalamka. Marinkani waa halbowlaha ugu muhiimsan ee loo maro dhoofinta shidaalka iyo gaaska dunida, waxaana maalin walba mara qiyaastii boqolkiiba labaatan ee sahayda shidaalka caalamka laga isticmaalo. Tallaabadan ay qaadeen ciidamada Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa timid xilli ay cirka isku shareertay xiisadda kala dhaxaysa quwadaha reer Galbeedka, taas oo keentay in maraakiibta shidaalka qaada ay bilaabaan inay ka baaqsadaan maraan halkaas iyagoo ka cabsi qaba weeraro ama in la qafaasho.

Saamaynta Dhaqaalaha iyo Qiimaha Shidaalka ee Dunida

Khatarta ugu weyn ee ka dhalanaysa xiritaanka marinkan ayaa ah sare u kaca degdega ah ee ku imaanaya qiimaha shidaalka cayriin ee suuqyada caalamka, maadaama yaraanta sahaydu ay horseedi karto sicir-barar saameeya dalalka horumaray iyo kuwa soo korayaba. Shirkadaha caymiska maraakiibta ayaa mar horeba kor u qaaday lacagaha ay ka qaadaan maraakiibta mara Gacanka, halka shirkadaha waaweyn ee dhoofinta ay bilaabeen inay raadiyaan waddooyin kale oo ka fog aagga colaadda si ay u badbaadiyaan hantidooda. Inkastoo Mareykanku iyo xulafadiisu ay sheegeen inay dammaanad qaadayaan xornimada marinka, hanjabaadda joogtada ah ee ka timaada dhanka Teheran ayaa dhalisay in xaaladdu noqoto mid aad u kacsan oo aan la saadaalin karin saacadaha soo socda.

Cabsida laga qabo Hoos u dhac Dhaqaale oo Caalami ah

Saamaynta arrintan ma ahan mid ku kooban shidaalka oo kaliya, balse waxay sidoo kale si toos ah u saameynaysaa gaaska dareeraha ah ee loo yaqaan LNG, gaar ahaan kan ka yimaada dalka Qadar oo si weyn ugu tiirsan marinkan si uu u gaaro suuqyada Yurub iyo Aasiya. Haddii xannibaaddan ay sii socoto muddo dheer, waxaa laga cabsi qabaa in dhaqaalaha dunidu uu galo hoos u dhac weyn, iyadoo dalalka warshadaha leh ay lumin karaan awoodda wax soo saarka sababo la xiriira kororka khidmadaha tamarta. Adduunka ayaa hadda isha ku haya falcelinta quwadaha waaweyn iyo inay suurtagal tahay in xal dibloomaasiyadeed lagu qaboojiyo xiisaddan ka hor intaysan isu beddelin iska horimaad milatari oo toos ah oo gobolka ka qarxa.