Maanta Media

  Khilaafka Koonfur-galbeed Soomaaliya oo Khatar ugu jira inuu isu beddelo Dagaal Beeleed Is-mariwaaga siyaasadeed iyo milatari ee ka jira Koonfur-galbeed Soomaaliya ayaa sii kordhinaya walaaca laga qabo in khilaafku isu beddelo dagaal beeleed oo muddo dheer socda. Mashruuca Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) ayaa ka digay in iska horimaadka u dhexeeya ciidamada federaalka iyo xoogagga mucaaradka uu khalkhal gelin karo gobolka Bay haddii aan xal loo helin. Warbixinta Somali Guardian 78 Iska Horimaad oo ka Dhacay Gobolka Bay Sida ay sheegtay ACLED, ciidamada federaalka iyo dagaalyahanno daacad u ah madaxweynihii hore ee Koonfur-galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ayaa ku lug yeeshay ugu yaraan 78 iska horimaad oo hubeysan gobolka Bay intii u dhaxaysay 2-dii Febraayo iyo 28-kii Agoosto. Dagaalladu waxay si weyn ugu urureen degmada Baydhabo, taas oo ka dhigtay magaalada iyo deegaannadeeda meel muhiim u ah xiisadda siyaasadeed ee Soomaaliya. Falanqaynt...

  Kala-guurka Amniga Soomaaliya oo cadaadis saaran yahay iyadoo Nidaamka Taageerada Qaramada Midoobay uu bilaabayo inuu hoos u dhaco Ciidamada Soomaaliya iyo kuwa Midowga Afrika ayaa roondo ka wada Muqdisho iyadoo howlgalka amniga caalamiga ah ee Soomaaliya uu wajahayo cadaadis dhaqaale oo sii kordhaya iyo cadaadis dhanka saadka ah. Kala-guurka Amniga Soomaaliya ayaa wajahaya Imtixaan Halis ah Qaab-dhismeedka amniga caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa galaya xilli muhiim ah iyadoo cadaadiska dhaqaale uu bilaabayo inuu saameeyo nidaamka saadka ee taageeraya Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) . Sida laga soo xigtay a Warbixinta Somali Guardian oo la daabacay Ogosto 24, 2026 , Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS) waxay bilowday inay soo saarto ogeysiisyo shaqo ka eryid ah iyadoo isku diyaarineysa inay xaraashto qalab kala duwan oo hawlgal ah. Hantida la soo sheegay waxaa ka mid ah gawaarida, qalabka macluumaadka-teknoolajiyada, ...

Magaalada Jiddah ee dalka Boqortooyada Sacuudi Carabiya waxaa ka dhacay shir muhiim ah oo isu keenay madaxda warbaahinta ee dalalka Islaamka, kaas oo diiradda lagu saarayay xoojinta iskaashiga macluumaadka iyo horumarinta xiriirka hay’adaha warfaafinta. Shirkan oo ahaa kii ugu heerka sarreeyay ee noociisa ah, waxaa dowladda Soomaaliya uga qaybgalay Agaasimaha Guud ee Wakaaladda Wararka Qaranka Soomaaliyeed ee SONNA, Ismaaciil Mukhtaar Cumar oo loo yaqaanno Iimaan. Ka qaybgalka Soomaaliya ee madashaas waxay muujinaysaa doorka firfircoon ee ay dalku ku leedahay fagaarayaasha caalamiga ah ee looga hadlo mustaqbalka warbaahinta iyo sidii loo midayn lahaa fariimaha ku aadan horumarka iyo nabadda ee dunida Islaamka. Iskaashiga u dhexeeya Midowga UNA iyo Rabidada Caalamka Islaamka Shirkan ballaaran waxaa si wadajir ah u soo qabanqaabiyay Midowga Wakaaladaha Wararka ee dalalka Ururka Iskaashiga Islaamka oo loo yaqaanno UNA iyo Xoghaynta Kaaliyaha ee Xiriirka Hay'adaha ee Ururka Rabidada Ca...

Magaalada Muqdisho waxaa toddobaadkan booqasho rasmi ah ku timid Sophie oo ah Duchess-ka Edinburgh iyadoo noqotay xubintii ugu horreysay ee ka tirsan qoyska boqortooyada Ingiriiska oo dalka soo gaarta muddo sannado ah. Socdaalkan oo ah mid xambaarsan macno bini’aadantinimo oo qoto dheer ayaa diiradda lagu saaray xaaladda adag ee ay wajahayaan haweenka iyo gabdhaha Soomaaliyeed gaar ahaan kuwa ku nool deegaannada ay colaaduhu saameeyeen. Booqashadan waxay muujinaysaa sida ay dawladda Ingiriisku uga go’an tahay inay garab istaagto shacabka Soomaaliyeed ee dadaalka ugu jira dib-u-dhiska dalka iyo sugidda amniga bulshada qaybaheeda nugul. Kulanka Madaxweyne Xasan Sheekh iyo Arrimaha la lafo-guray Intii ay ku sugnaayd caasimadda waxay kulan fool-ka-fool ah la yeelatay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud. Wadahadallada labada dhinac dhexmaray ayaa si gaar ah loogu lafo-guray muhiimadda ay leedahay in si wadajir ah looga hortago xadgudubyada galmada e...

Muuqaalka istaraatiijiyadeed ee Geeska Afrika ayaa markale isbeddel weyn laga dareemayaa, iyadoo Dawladda Federaalka Soomaaliya ay qaadday tillaabo geesinnimo leh oo ay ku adkaynayso xiriirka kala dnexeeya dalka Maraykanka. Iyada oo ujeeddadu tahay in la xaqiijiyo madax-bannaanida dalka iyo in la xakameeyo dhaqdhaqaaqyada ka baxsan gacanta dawladda, Muqdisho ayaa si rasmi ah ugu soo bandhigtay Washington in dib loo cusboonaysiiyo heshiiskii milateri ee taariikhiga ahaa ee dhacay 1980-kii. Heshiiskan, oo markii hore oggolaanayay in ciidanka Maraykanku isticmaalaan dekedaha iyo madaarrada Soomaaliya, ayaa hadda dib loo soo nooleeyay xilli loolanka dhinaca badda ee gobolka uu gaaray meeshii ugu sarraysay. Tillaabadan ayaa farriin cad u ah beesha caalamka in dawladda dhexe ay tahay awoodda kaliya ee sharciga ah ee geli karta heshiisyo caalami ah oo ku saabsan difaaca dalka. Ka Jawaabista Dalabka Hargeysa Dhaqdhaqaaqan dublamaasiyadeed ayaa loo arkaa jawaab toos ah oo lala beegsaday horumar...

  Muddooyinkii u dambeeyey waxaa dalka gudihiisa iyo dibaddiisaba si weyn looga dareemayay guux iyo dhaleecayn xooggan oo loo jeedinayo qaabka uu Madaxweynaha Soomaaliya u maamulo arrimaha qaranka. Dadka u dhuun-daloola siyaasadda iyo hoggaamiyeyaasha mucaaradka ayaa rumeysan in hannaanka hadda jira uu u muuqdo mid ka fog wada-tashigii iyo dhegeysiga talada dadweynaha ee looga bartay nidaamka dimuqraadiyadda ee curdinka ah. Dhaleecayntan ayaa salka ku haysa walaaca laga qabo in awoodda dawladdu ay ku ururto gacmo kooban, taas oo loo arko inay caqabad ku tahay geeddi-socodka dhismaha hay'adaha qaranka iyo xasiloonida siyaasadeed ee dalka. Walaaca laga qabo Madax-bannaanida Hay’adaha iyo Maamul-wanaagga Qodobada ugu muhiimsan ee maqaallada lagu qoray Garowe Online iyo falanqeeyeyaasha kale ay diiradda saarayaan waxaa ka mid ah saameynta hoggaanka Madaxweynuhu uu ku leeyahay madax-bannaanida hay'adaha sharciga iyo fulinta. Waxaa jira eedaymo sheegaya in go’aannada masiiriga ah ee ...

Magaalada Muqdisho waxaa ka bilowday dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed oo muhiim ah, kuwaas oo muujinaya in madaxda Soomaaliyeed ay hadda u weecdeen dhanka isfahamka iyo wada-xaajoodka rasmiga ah. Kadib muddo dheer oo ay jirtay hubanti la'aan dhanka doorashooyinka ah, imaatinka madaxda dowlad goboleedyada Puntland iyo Jubaland ee caasimadda dalka ayaa loo arkaa inay tahay fursad cusub oo lagu xallin karo khilaafaadka masiiriga ah. Kulamadan hordhaca ah ee ka dhacay Villa Somalia waxay gogol-xaar u yihiin wada-hadallo dhab ah oo looga arrinsanayo hannaanka doorashada ee sanadka labada kun iyo lix iyo labaatanka, taas oo hadda u muuqata mid u baahan tanaasul iyo is-u-tanaasul dhex mara dowladda federaalka iyo maamulada xubnaha ka ah. Kulamada Is-barashada iyo Qaboojinta Xiisadda Siyaasadeed Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa qaaday tillaabo muhiim ah isagoo martigeliyey qado sharaf ay isugu yimaadeen hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo madaxda maamul goboleedyada si loo jebiyo barafka u dhexe...

Magaalada Muqdisho waxaa dhowaan ka dhacay dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed oo aad u muhiim ah, kuwaas oo yididiilo cusub geliyey shacabka Soomaaliyeed ee ka walaacsanaa mustaqbalka doorashooyinka dalka. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa qaaday tallaabo geesinnimo leh isagoo gogol qado sharaf ah u fidiyey xubnaha mucaaradka si loo bilaabo wada-hadal is-barasho iyo qaboojin ah oo looga gol-leeyahay in lagu yareeyo xiisadda siyaasadeed ee sii kordhaysay. Kulankan oo loogu magac daray mid lagu jebinayo barafka ayaa yimid xilli ay jireen kala aragti duwanaansho xooggan oo ku saabsan hannaanka loo marayo doorashada lagu wado inay dalka ka dhacdo sanadka labada kun iyo lix iyo labaatanka. Dadaallada RW Xamza iyo Isu-soo-dhowaanshaha Maamul Goboleedyada Dhinaca kale, Ra'iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre ayaa isna door muhiim ah ka ciyaaray fududeynta wada-hadallada isagoo kulamo gaar ah la yeeshay Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni iyo Madaxweynaha Jubaland Axmed Maxamed Islaam. Kul...

Madaxweynaha dalka Turkiga, Recep Tayyip Erdogan, ayaa markii ugu horreysay si faahfaahsan uga hadlay go’aanka ay dowladda Israa’iil ku aqoonsatay gobolka Somaliland inuu yahay dal madax-bannaan. Isagoo ku sugan magaalada Addis Ababa, halkaas oo uu kulan kula yeeshay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed, Erdogan ayaa caddeeyey in tallaabadan aysan wax faa’iido ah u lahayn Soomaaliya, Somaliland, iyo guud ahaan xasilloonida gobolka Geeska Afrika. Madaxweynuhu wuxuu tilmaamay in Turkigu u arko tallaabadan mid carqalad ku ah midnimada iyo madax-bannaanida dowladda Federaalka Soomaaliya, isagoo ku baaqay in xalka dhibaatooyinka gobolka ay ka dhex dhashaan waddamada deriska ah halkii ay faragelin shisheeye horseedi lahayd. Faragelinta Shisheeye iyo Amniga Geeska Afrika Erdogan ayaa ka digay in Geeska Afrika loo beddelo goob ay ku loolamaan quwadaha dibadda, isagoo carrabka ku adkeeyey in aqoonsiga hal dhinac ah ee Israa’iil uu kicin karo xiisado cusub oo ammaan iyo kuwo diblomaasiyadeed. ...

 Ururka Midowga Afrika ayaa si rasmi ah u galay bog cusub oo taariikhi ah ka dib markii loo doortay Madaxweynaha dalka Burundi, Évariste Ndayishimiye, inuu noqdo Guddoomiyaha Midowga Afrika ee sannadka 2026. Isbeddelkan hoggaamineed ayaa dhacay xilli uu soo xirmay meertadii 39-aad ee shir-madaxeedka caadiga ah ee madaxda dawladaha iyo xukuumadaha ee ka dhacay magaalada Addis Ababa. Ndayishimiye oo xilka kala wareegay Madaxweynaha Angola, João Lourenço, ayaa la wareegaya hoggaanka xilli qaaraddu ay ku jirto marxalad adag oo dhinaca horumarka ah iyo caqabado xagga amniga ah oo aad u waaweyn. Shir-madaxeedka ayaa hoosta ka xariiqay ballanqaad wadajir ah oo ku aaddan hadafyada fog ee Agenda 2063, iyadoo isla markaana la qirayo culaysyada degdegga ah ee hortaagan dalalka xubnaha ka ah ururka. Ahmiyadda Sugidda Khayraadka Biyaha iyo Kaabayaasha Asaasiga ah Mawduuca ugu weyn ee looga hadlay caasimadda Itoobiya ayaa ahaa helitaanka biyo waara iyo nidaamyo fayadhowr oo sugan. Hoggaamiyeyaas...

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya kulan miro-dhal ah kula yeeshay Madaxweynaha dalka Koonfur Afrika, Mudane Cyril Ramaphosa. Kulankan oo ka dhacay intii uu socday Shir-madaxeedka Midowga Afrika, ayaa ahaa fursad muhiim u ah labada hoggaamiye si ay uga wada hadlaan danaha guud ee ka dhexeeya labada dal iyo mustaqbalka qaaradda Afrika. Xoojinta Xiriirka Dublamaasiyadeed iyo midka Ganacsi Wadahadallada dhexmaray labada madaxweyne ayaa udub-dhexaad u ahaa sidii loo xoojin lahaa xiriirka dublamaasiyadeed iyo kan ganacsi ee labada qaran. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa tilmaamay muhiimadda ay leedahay in Soomaaliya iyo Koonfur Afrika ay yeeshaan iskaashi dhinac kasta ah, gaar ahaan xilligan ay Soomaaliya ku jirto soo kabasho xooggan oo dhinacyada amniga iyo dhaqaalaha ah. Labada hoggaamiye ayaa isla meel dhigay in la ballaariyo fursadaha maalgashi iyo in la fududeeyo isu-socodka dadka iyo badeecadaha, taa...

 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa xarunta madaxtooyada ku qaabilay wefdi heer sare ah oo ka socday dowladda Boqortooyada Midowday ee Britain. Wefdigan waxaa hoggaaminaysay Wasiiru-dawlaha horumarinta iyo arrimaha Afrika ee UK, Jenny Chapman, iyadoo ujeedka kulankoodu ahaa mid salka ku haya xoojinta xiriirka faca weyn ee ka dhexeeya labada dal iyo sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga dhinacyada badan leh ee ka socda guud ahaan gobolka Geeska Afrika. Taageerada Britain ee Xasiloonida iyo Horumarka Soomaaliya Intii uu kulanku socday, Jenny Chapman waxay si cad u xaqiijisay in dowladda Britain ay ka go’an tahay inay garab istaagto madaxtooyada Soomaaliya iyo qorshayaasha lagu xasilinayo dalka. Britain ayaa u aragta in Soomaaliya oo nabad ah ay tahay laf-dhabarta amniga ee qaaradda Afrika iyo marinada muhiimka ah ee badda, waxayna wasiiradu xustay in horumarka laga gaaray dhinaca dowlad dhiska iyo la dagaallanka argagixisada uu yahay...

Horudhaca Isbeddelka Amniga ee Geeska Afrika Muuqaalka juquraafi-siyaasadeed ee Geeska Afrika ayaa weji cusub yeelanaya iyadoo dalalka Soomaaliya iyo Masar ay u guureen dhanka xoojinta iskaashiga milateri iyo midka istiraatiijiyadeed. Isbeddelkan weyn ee xiriirka labada dal ayaa gaaray meeshii ugu sarreysay intii uu socday booqasho heer sare ah oo ka dhacday magaalada Qaahira, halkaas oo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Wasiirka Difaaca Masar, Jeneraal Cabdel Mageed Saqr, ay si wadajir ah u kormeereen cutubyo ka tirsan ciidanka Masar. Ciidankan ayaa loo diyaarinayaa in loo soo diro Soomaaliya si ay qayb uga noqdaan hawlgalka cusub ee Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya kaas oo beddeli doona hawlgalkii hore ee ku meel gaarka ahaa. Kormeerka Ciidanka iyo Diyaar-garowga Hawlgalka AUSSOM Kormeerka rasmiga ah ee ciidanka ayaa ahaa mid si cad loogu soo bandhigay heerka sare ee diyaargarowga iyo kartida dagaal ee ay dowladda Masar u hurayso xasilinta deriske...

 Soomaaliya iyo boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa si rasmi ah u kala saxiixday heshiis dhanka difaaca ah oo weyn, kaas oo la racyo inuu wax weyn ka beddelo miisaanka awoodda ee gobolka Geeska Afrika. Heshiiskan taariikhiga ah ayaa yimid ka dib markii labada dal ay garowsadeen baahida loo qabo iskaashi dhaw oo dhanka amniga iyo difaaca ah, iyadoo la eegayo xaaladaha cakiran ee ka jira marinnada biyaha iyo tartanka loogu jiro saameynta gobolka. Tallaabadan ayaa muujinaysa sida ay Soomaaliya ugu dhiirran tahay inay raadsato xulufo xooggan oo gacan ka siiya sugidda amniga qaranka iyo difaaca qarannimada dalka. Muhiimadda Istiraatiijiyadeed ee Heshiiska Difaaca Heshiiskan cusub ma ahan mid ku kooban oo kaliya tababarro ciidan, balse waxa uu xambaarsan yahay macno weyn oo dhanka istiraatiijiyadda ah. Sacuudi Carabiya oo ah quwad dhaqaale iyo mid ciidan oo ku taal bariga dhexe ayaa hadda u muuqata inay si toos ah u soo gashay tartanka loogu jiro nabadgelyada Badda Cas iyo Badweynta Hindi...

  Magaalada Jigjiga ee xarunta Dowlad Deegaanka Soomaalida ayaa saaka martigelisay kulan taariikhi ah oo ay isugu yimaadeen hoggaamiyeyaasha saddex dal oo saameyn weyn ku leh Geeska Afrika. Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed, ayaa si diiran Garoonka Diyaaradaha ee Garaad Wiil-Waal ugu soo dhoweeyay Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, iyo Madaxweynaha Jabuuti, Ismaaciil Cumar Geelle. Booqashadan oo ku timid martiqaad rasmi ah ayaa qayb ka ah dadaallada lagu xoojinayo iskaashiga gobolka iyo xiriirka diblomaasiyadeed ee u dhexeeya waddamadan deriska ah. Mashaariicda Horumarinta iyo Bilicda Magaalada Jigjiga Ujeeddada ugu weyn ee kulankan ayaa lagu sheegay inay tahay ka qaybgalka munaasabado xarig-jar ah oo loogu talagalay mashaariic horumarineed oo laga fuliyay deegaanka. Madaxda ayaa si wadajir ah xarigga uga jaray dalxiiska weyn ee Shabeely Resort , kaas oo ah mashruuc ballaaran oo loogu talagalay in lagu dhiirrigeliyo dalxiiska iyo is dhex-galka dhaqaalaha ee gobol...

  Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa qaadatay go’aan lama filaan ah oo saameyn weyn ku leh siyaasadda dalka, ka dib markii ay si rasmi ah u laashay amarkii horey loogu soo saaray in lagu xiro Madaxweynaha dowlad goboleedka Jubaland, Axmed Maxamed Islaam (Madoobe). Tallaabadan ayaa timid ka dib markii ay soo baxeen isbeddello dhinaca wada-hadallada ah iyo cadaadisyo kaga imaanayay dhinacyada daneeya arrimaha Soomaaliya, kuwaas oo doonayay in la qaboojiyo xiisadda siyaasadeed ee u dhexaysay hoggaanka federaalka iyo maamulka Jubaland. Joojinta amarkan ayaa loo arkaa inay tahay fursad cusub oo loo furayo wada-hadal dhab ah oo laga yeesho mustaqbalka doorashooyinka iyo hannaanka federaalka ee dalka oo markii hore ismari-waa weyn ka jiray. Sababaha dhalisay go'aanka iyo saameynta xasiloonida dalka Xiisadda dhalisay amarkii xarigga ayaa salka ku haysay khilaaf xooggan oo ku aaddan hannaanka doorashooyinka heer federaal iyo kuwa heer goboleed, iyadoo Jubaland ay horey u qaadatay go’aanno ...

  Dowladda Mareykanka ayaa ku dhowaaqday go’aan muhiim ah oo dib loogu furayo gargaarkii cunnada ee Hay’adda Cunnooyinka Adduunka (WFP) ay ka fulin jirtay Soomaaliya. Tallaabadan ayaa timid ka dib markii uu hakad ku yimid qaybinta gargaarka toddobaadyadii la soo dhaafay, taas oo ka dhalatay muran ka dhashay burburinta bakhaar ku yaalla dekedda Muqdisho iyo raashin halkaas lagu keydinayay oo la waayay. Go’aankan cusub ayaa rajo weyn u galinaya malaayiin Soomaali ah oo wajahaya xaalado adag oo dhinaca nolosha ah, isagoo muujinaya muhiimadda ay leedahay iskaashiga caalamiga ah ee dhinaca bini’aadantinimada. Aqoonsiga Khaladaadka iyo Tallaabooyinka Sixitaanka ee ay Qaaday Dowladda Soomaaliya Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa qaadatay mas’uuliyadda buuxda ee dhacdadii sababtay hakadka gargaarka, iyadoo muujisay qoomamo ku aadan sidii ay wax u dhaceen. War-saxaafadeed ka soo baxay dowladda ayaa lagu xaqiijiyay in dhammaan agabkii gargaarka ee laga raray bakhaarkii hore dib loo soo celi...