Khilaafka Koonfur-galbeed Soomaaliya

 

Khilaafka Koonfur-galbeed Soomaaliya oo Khatar ugu jira inuu isu beddelo Dagaal Beeleed

Is-mariwaaga siyaasadeed iyo milatari ee ka jira Koonfur-galbeed Soomaaliya ayaa sii kordhinaya walaaca laga qabo in khilaafku isu beddelo dagaal beeleed oo muddo dheer socda. Mashruuca Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) ayaa ka digay in iska horimaadka u dhexeeya ciidamada federaalka iyo xoogagga mucaaradka uu khalkhal gelin karo gobolka Bay haddii aan xal loo helin. Warbixinta Somali Guardian

78 Iska Horimaad oo ka Dhacay Gobolka Bay

Sida ay sheegtay ACLED, ciidamada federaalka iyo dagaalyahanno daacad u ah madaxweynihii hore ee Koonfur-galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ayaa ku lug yeeshay ugu yaraan 78 iska horimaad oo hubeysan gobolka Bay intii u dhaxaysay 2-dii Febraayo iyo 28-kii Agoosto. Dagaalladu waxay si weyn ugu urureen degmada Baydhabo, taas oo ka dhigtay magaalada iyo deegaannadeeda meel muhiim u ah xiisadda siyaasadeed ee Soomaaliya. Falanqaynta ACLED ee Soomaaliya

Khilaafku wuxuu sii xoogaystay kadib markii Laftagareen uu qabtay doorasho goboleed oo Muqdisho aysan aqoonsan. Dowladda federaalka ayaa markaas qaaday tallaabooyin ka dhan ah maamulkiisa, halka xoogagga taageersan Laftagareen ay sii wadeen diidmada maamulka ay dowladda federaalku taageerto. Sidaas darteed, khilaafku wuxuu isu beddelay loollan ballaaran oo ku saabsan awoodda siyaasadeed, hoggaanka gobolka iyo gacan-ku-haynta ciidamada ammaanka. Warbixinta Somali Guardian

Khatar Dagaal Beeleed oo Ballaaran

Digniinta ACLED waxay ka gudubtaa khilaafka siyaasadeed ee hadda jira. Maadaama labada dhinac ay taageero ka helayaan laamo kala duwan oo ka tirsan beesha weyn Raxanweyn, iska horimaad hubeysan oo sii dheeraada wuxuu keeni karaa in kala qaybsanaanta siyaasadeed ay isu beddesho loollan beeleed oo gudaha ah, ugu dambayntiina gaara heer beelo kala duwan isku dhacaan. Falanqaynta ACLED ee Soomaaliya

Arrintan ayaa xaaladda ka dhigaysa mid aad xasaasi u ah. Waxa markii hore u badnaa khilaaf u dhexeeyay dowladda federaalka iyo madaxweynihii hore ee maamul goboleedka ayaa isu beddeli kara khilaaf si qoto dheer ugu xirma daacadnimo beeleed haddii dagaalladu sii socdaan. Taasi waxay adkeyn kartaa dib-u-heshiisiinta waxayna kordhin kartaa khatarta rabshadaha bulshada ee Bay iyo deegaannada ku dhow. Warbixinta Somali Guardian

Al-Shabaab oo Ka Faa’iidaysanaysa Firaaqa Siyaasadeed

Xiisaddan waxay sidoo kale dhacaysaa iyadoo Al-Shabaab ay weli tahay khatar amni oo weyn oo ka jirta koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. ACLED ayaa ka digtay in khilaafka siyaasadeed uu ciidamada federaalka ka leexin karo hawlgallada ballaaran ee lagula dagaallamayo kooxda hubeysan. Bogga ACLED ee Soomaaliya

Sida laga soo xigtay Somali Guardian, ACLED waxay diiwaangelisay in ka badan 75 weerar oo Al-Shabaab ah oo ka dhacay gobolka Bay intii u dhaxaysay markii maamulka cusub ee Koonfur-galbeed uu xafiiska la wareegay 11-kii Juun iyo 28-kii Agoosto. Falanqeeyayaasha ACLED waxay kororka weerarrada ku xiriiriyeen firaaqa siyaasadeed iyo isbeddelka dhanka ammaanka ee ka dhashay khilaafka hoggaanka. Warbixinta Somali Guardian

Baydhabo oo Ah Xuddunta Xiisadda

Baydhabo waxay noqotay goobta ugu weyn ee iska horimaadku ka socdo. Ciidamada federaalka oo ay taageerayaan maleeshiyaad beeleed ayaa magaalada galay 30-kii Maarso, kadibna Laftagareen ayaa iscasilay una baxay Nairobi. Tan iyo markaas, xoogagga mucaaradka iyo ciidamada taageersan dowladda ayaa marar badan isku dhacay magaalada iyo hareeraheeda. Warbixinta Somali Guardian

Rabshaduhu waxay sidoo kale xaalad adag ku abuureen shacabka ku nool gobolka oo horeyba ula tacaalayay dhibaatooyin bani’aadannimo iyo amni. Dagaalladii hore ee ka dhacay Baydhabo iyo hareeraheeda ayaa sababay dhimasho iyo dhaawac rayid ah, iyadoo dadka deegaanka ay la kulmeen barakac iyo carqalad ku timid noloshooda. Warbixinta Associated Press ee Baydhabo

Caqabad Ku Wajahaysa Dagaalka Guud ee Soomaaliya

Xiisadda Koonfur-galbeed waxay saameyn ku yeelan kartaa ammaanka guud ee Soomaaliya. Haddii ciidamada federaalka ay u baahan yihiin inay xoog iyo dhaqaale badan geliyaan khilaafka siyaasadeed, waxaa yaraada kheyraadka loo adeegsan karo hawlgallada lagula dagaallamayo Al-Shabaab ee gobollada kale. ACLED waxay Al-Shabaab ku tilmaantaa kooxda hubeysan ee aan dowliga ahayn ee ugu awoodda badan Soomaaliya waxayna si joogto ah ula socotaa weerarradeeda dalka oo dhan. ACLED Somalia profile

Sidaas darteed, Muqdisho waxay wajahaysaa caqabad amni oo adag. Isku dayga lagu xoojinayo awoodda dowladda federaalka wuxuu kordhin karaa iska caabbinta gudaha, halka in khilaafku sii socdo uu Al-Shabaab siin karo fursado dheeraad ah isla markaana uu sii qoto dheereyn karo kala qaybsanaanta beelaha. Falanqaynta ACLED ee khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya

Baahida Xal Siyaasadeed

Dhacdooyinka Koonfur-galbeed waxay muujinayaan muhiimadda ay leedahay in khilaafaadka siyaasadeed ee Soomaaliya lagu xalliyo wada-hadal halkii ay ka sii ahaan lahaayeen iska horimaad milatari. Heshiis wax ka qabta matalaadda gobollada, doorashooyinka, awoodda federaalka iyo ammaanka deegaanka wuxuu yareyn karaa khatarta ah in xiisaddu isu beddesho dagaal bulsho iyo beeleed oo ballaaran. Falanqaynta ACLED ee Soomaaliya

Soomaaliya, khatartu kama koobna loollanka u dhexeeya dhinacyada siyaasadeed. Khilaaf daba dheeraada oo ka jira Koonfur-galbeed wuxuu wiiqi karaa dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, kordhin karaa culaysyada bani’aadannimo, isla markaana sii kala qaybin karaa bulshada. Ka hortagga in xiisaddu isu beddesho dagaal beeleed ballaaran ayaa sidaas darteed muhiim u noqon doona xasilloonida gobolka iyo amniga guud ee Soomaaliya. Warbixinta Somali Guardian