Maxaa ka danbeeya warbixinnada isku dhafan ee Soomaaliya iyo Turkiga? Madaxweynihii xilkiisu dhacay Xasan Sheekh Maxamud, Guddoomiyihii xilkiisu dhacay ee Golaha Shacabka Cabdulqaadir Maxamed Nuur, iyo dhowr wasiir oo federaal ah ayaa bixiyay bayaanno si dhow isugu dhow oo difaacaya Turkiga bishan, sida uu sheegay warbixin uu soo saaray Garowe Online . Bayaannadu waxay canaanteen dadka dhaleeceeya doorka Turkiga ee arrimaha gudaha Soomaaliya, iyagoo isticmaalay af isku eg oo ka soo baxay xafiisyo kala duwan. Bayaannadan waxaa ka horreeyay mudaaharaadyo iyo gubidda calanka Turkiga oo ka dhacay qaybo ka mid ah Puntland, Jubbaland iyo Koonfur Galbeed. Mudaaharaadyadu waxay qarxeen ka dib eedeymo ah in diyaaradaha aan duulista lahayn ee Turkiga ay ku lug lahaayeen weerarro ka dhacay Doolow iyo meelo kale. Dhacdadii Doolow waxay ku wareegtay guriga taliyihii hore ee Ciidanka Dhowrsoonta Soomaaliyeed, Janaral Maxamed Cabdiraxmaan Shub. Maamulka Jubbaland waxay sheegeen in [laba ...
Muuqaalka istaraatiijiyadeed ee Geeska Afrika ayaa markale isbeddel weyn laga dareemayaa, iyadoo Dawladda Federaalka Soomaaliya ay qaadday tillaabo geesinnimo leh oo ay ku adkaynayso xiriirka kala dnexeeya dalka Maraykanka. Iyada oo ujeeddadu tahay in la xaqiijiyo madax-bannaanida dalka iyo in la xakameeyo dhaqdhaqaaqyada ka baxsan gacanta dawladda, Muqdisho ayaa si rasmi ah ugu soo bandhigtay Washington in dib loo cusboonaysiiyo heshiiskii milateri ee taariikhiga ahaa ee dhacay 1980-kii. Heshiiskan, oo markii hore oggolaanayay in ciidanka Maraykanku isticmaalaan dekedaha iyo madaarrada Soomaaliya, ayaa hadda dib loo soo nooleeyay xilli loolanka dhinaca badda ee gobolka uu gaaray meeshii ugu sarraysay. Tillaabadan ayaa farriin cad u ah beesha caalamka in dawladda dhexe ay tahay awoodda kaliya ee sharciga ah ee geli karta heshiisyo caalami ah oo ku saabsan difaaca dalka.
Ka Jawaabista Dalabka Hargeysa
Dhaqdhaqaaqan dublamaasiyadeed ayaa loo arkaa jawaab toos ah oo lala beegsaday horumarkii u dambeeyay ee ka dhacay maamulka Somaliland. Maalmo yar ka hor, mas'uuliyiinta Hargeysa ayaa ku celceliyay inay diyaar u yihiin inay martigeliyaan saldhigyo milateri oo Maraykanku leeyahay, iyagoo sidoo kale u ballan-qaaday fursado gaar ah oo looga faa'iidaysanayo macdanta dalkooda haddii la aqoonsado. Somaliland waxay u shaqaynaysay sidii dawlad madax-bannaan tan iyo 1991-kii, waxaana dhiirrigeliyay xiriirro cusub oo ay la samaysteen dalal dhowr ah. Markii ay Muqdisho soo jeedisay cusboonaysiinta heshiiskii 1980-kii, waxay si xeeladaysan u xannibaysaa dadaalladaas, iyadoo xusuusinaysa Maraykanka in iskaashi kasta oo dhinaca ammaanka ah oo sharci ah uu yahay midka soo mara caasimadda dalka.
Dekedaha Istaraatiijiyadeed iyo Marinka Badda Cas
Qiimaha juquraafi ahaan ay leedahay xeebta Soomaaliya waa mid aan la dhayalsan karin. Maaddaama ay Soomaaliya leedahay xeebta ugu dheer Afrika, kuna taal marin muhiim u ah maraakiibta caalamiga ah ee maraya Gacanka Cadmeed, waxay udub-dhexaad u tahay amniga badda ee adduunka. Heshiiskii 1980-kii wuxuu si gaar ah u xusayaa isticmaalka dekedaha Berbera, Kismaayo, iyo Muqdisho. In kasta oo Somaliland ay hadda gacanta ku hayso dekedda Berbera, dalabka dawladda federaalka ayaa abuuraya xaalad dublamaasiyadeed oo adag oo soo wajahday Washington. Maraykanka ayaa hadda laga rabaa inuu miisaamo xasiloonida ka jirta Somaliland iyo cawaaqibka sharci ee ka dhalan kara haddii uu dhaafo siyaasadda "Soomaaliya oo Mid Ah" oo muddo dheer hagaysay xiriirka labada dal.
Loolanka Quwadaha Caalamka ee Geeska Afrika
Tartanka loogu jiro saameynta Soomaaliya kuma koobna oo kaliya Maraykanka. Sanadihii u dambeeyay, Turkiga, Masar, iyo Sacuudiga ayaa dhamaantood xoojiyay joogitaankooda milateri iyo dhaqaale ee gobolka. Turkiga, gaar ahaan, wuxuu noqday saaxiibka ugu weyn ee dhinaca amniga ee Muqdisho, isagoo saxiixday heshiis dhinaca difaaca badda ah sanadkii 2024. Marka uu Maraykanku ka fiirsanayo cusboonaysiinta heshiiskii 1980-kii, wuxuu eegayaa khatarta sii kordhaysa ee Xuutiyiinta ee Badda Cas iyo dagaalka socda ee lagula jiro Al-Shabaab. Muqdisho ujeeddadeedu waa fududahay: in la hubiyo in iskaashiga amniga ee gobolka uu xoojiyo dawladnimada dhexe halkii uu sii kala qaybin lahaa dalka.
Tubta loo marayo Mustaqbalka
Iyadoo la eegayo isbeddellada ammaan ee dalka ka socda iyo bixitaanka ciidamada shisheeye, Dawladda Federaalka Soomaaliya waxay dadaal badan gelinaysaa sidii ay u caddayn lahayd inay tahay saaxiib lagu kalsoonaan karo. Dalabka loo gudbiyay Maraykanka waa mid siyaasadeed iyo mid difaacba leh. Iyadoo ku adkaysanaysa in loo maro waddooyinka rasmiga ah, Muqdisho waxay isku dayaysaa inay meesha ka saarto maamullada gobollada ee raadinaya inay si madax-bannaan heshiisyo u galaan. Inkasta oo aan weli la ogeyn in Washington ay aqbali doonto cusboonaysiintan gaarka ah, farriinta ka timid Muqdisho waa mid cad: waddada loo maro amniga Badda Cas waa inay soo martaa caasimadda Soomaaliya.
Posts
Comments
Post a Comment