Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Khilaaf Deegaan: Khataro Ammaan oo Halis ah oo laga helay Degmada Nongoma

  Isku dheelitirka xasaasiga ah ee isdhexgalka dhaqaalaha gobolka ayaa wajahaya tijaabo muhiim ah gudaha KwaZulu-Natal iyadoo walaacyo amni oo daran ay soo ifbaxayaan. Sida laga soo xigtay tirokoobyo maxalli ah, oo ay ku jiraan wakiilka siyaasadda Phakelumthakathi Ndabandaba, waxaa soo ifbaxay khatar amni oo weyn oo ku lug leh ganacsato maxalli ah. Warbixinnada ayaa sheegaya in milkiilayaasha ganacsiyada Soomaalida ee Nongoma la sheegay inay ururiyeen qiyaastii R1 milyan oo gaar ahaan si ay u maalgeliyaan qof wax dila si uu u dilo ka dib isku dhac xooggan oo maxalli ah. Dibadbaxyo ka dhacay waddooyinka Nongoma oo looga soo horjeedo muhaajiriinta. Kor u kacani wuxuu hoosta ka xariiqayaa xiisadaha kacsan ee ku xeeran deegaannada bulshada, tartanka ganacsiga, iyo kormeerka degmooyinka.Hay'adaha amniga ee deegaanka ayaa ugu baaqaya hay'adaha amniga inay si degdeg ah u joojiyaan falalka isla markiiba baaritaan ku samee khatarahaan degmadda ee la beegsada...

Tartanka Geeska Afrika: Muqdisho oo Maraykanka u Soo Bandhigtay Heshiis Milateri


Muuqaalka istaraatiijiyadeed ee Geeska Afrika ayaa markale isbeddel weyn laga dareemayaa, iyadoo Dawladda Federaalka Soomaaliya ay qaadday tillaabo geesinnimo leh oo ay ku adkaynayso xiriirka kala dnexeeya dalka Maraykanka. Iyada oo ujeeddadu tahay in la xaqiijiyo madax-bannaanida dalka iyo in la xakameeyo dhaqdhaqaaqyada ka baxsan gacanta dawladda, Muqdisho ayaa si rasmi ah ugu soo bandhigtay Washington in dib loo cusboonaysiiyo heshiiskii milateri ee taariikhiga ahaa ee dhacay 1980-kii. Heshiiskan, oo markii hore oggolaanayay in ciidanka Maraykanku isticmaalaan dekedaha iyo madaarrada Soomaaliya, ayaa hadda dib loo soo nooleeyay xilli loolanka dhinaca badda ee gobolka uu gaaray meeshii ugu sarraysay. Tillaabadan ayaa farriin cad u ah beesha caalamka in dawladda dhexe ay tahay awoodda kaliya ee sharciga ah ee geli karta heshiisyo caalami ah oo ku saabsan difaaca dalka.

Ka Jawaabista Dalabka Hargeysa

Dhaqdhaqaaqan dublamaasiyadeed ayaa loo arkaa jawaab toos ah oo lala beegsaday horumarkii u dambeeyay ee ka dhacay maamulka Somaliland. Maalmo yar ka hor, mas'uuliyiinta Hargeysa ayaa ku celceliyay inay diyaar u yihiin inay martigeliyaan saldhigyo milateri oo Maraykanku leeyahay, iyagoo sidoo kale u ballan-qaaday fursado gaar ah oo looga faa'iidaysanayo macdanta dalkooda haddii la aqoonsado. Somaliland waxay u shaqaynaysay sidii dawlad madax-bannaan tan iyo 1991-kii, waxaana dhiirrigeliyay xiriirro cusub oo ay la samaysteen dalal dhowr ah. Markii ay Muqdisho soo jeedisay cusboonaysiinta heshiiskii 1980-kii, waxay si xeeladaysan u xannibaysaa dadaalladaas, iyadoo xusuusinaysa Maraykanka in iskaashi kasta oo dhinaca ammaanka ah oo sharci ah uu yahay midka soo mara caasimadda dalka.

Dekedaha Istaraatiijiyadeed iyo Marinka Badda Cas

Qiimaha juquraafi ahaan ay leedahay xeebta Soomaaliya waa mid aan la dhayalsan karin. Maaddaama ay Soomaaliya leedahay xeebta ugu dheer Afrika, kuna taal marin muhiim u ah maraakiibta caalamiga ah ee maraya Gacanka Cadmeed, waxay udub-dhexaad u tahay amniga badda ee adduunka. Heshiiskii 1980-kii wuxuu si gaar ah u xusayaa isticmaalka dekedaha Berbera, Kismaayo, iyo Muqdisho. In kasta oo Somaliland ay hadda gacanta ku hayso dekedda Berbera, dalabka dawladda federaalka ayaa abuuraya xaalad dublamaasiyadeed oo adag oo soo wajahday Washington. Maraykanka ayaa hadda laga rabaa inuu miisaamo xasiloonida ka jirta Somaliland iyo cawaaqibka sharci ee ka dhalan kara haddii uu dhaafo siyaasadda "Soomaaliya oo Mid Ah" oo muddo dheer hagaysay xiriirka labada dal.

Loolanka Quwadaha Caalamka ee Geeska Afrika

Tartanka loogu jiro saameynta Soomaaliya kuma koobna oo kaliya Maraykanka. Sanadihii u dambeeyay, Turkiga, Masar, iyo Sacuudiga ayaa dhamaantood xoojiyay joogitaankooda milateri iyo dhaqaale ee gobolka. Turkiga, gaar ahaan, wuxuu noqday saaxiibka ugu weyn ee dhinaca amniga ee Muqdisho, isagoo saxiixday heshiis dhinaca difaaca badda ah sanadkii 2024. Marka uu Maraykanku ka fiirsanayo cusboonaysiinta heshiiskii 1980-kii, wuxuu eegayaa khatarta sii kordhaysa ee Xuutiyiinta ee Badda Cas iyo dagaalka socda ee lagula jiro Al-Shabaab. Muqdisho ujeeddadeedu waa fududahay: in la hubiyo in iskaashiga amniga ee gobolka uu xoojiyo dawladnimada dhexe halkii uu sii kala qaybin lahaa dalka.

Tubta loo marayo Mustaqbalka

Iyadoo la eegayo isbeddellada ammaan ee dalka ka socda iyo bixitaanka ciidamada shisheeye, Dawladda Federaalka Soomaaliya waxay dadaal badan gelinaysaa sidii ay u caddayn lahayd inay tahay saaxiib lagu kalsoonaan karo. Dalabka loo gudbiyay Maraykanka waa mid siyaasadeed iyo mid difaacba leh. Iyadoo ku adkaysanaysa in loo maro waddooyinka rasmiga ah, Muqdisho waxay isku dayaysaa inay meesha ka saarto maamullada gobollada ee raadinaya inay si madax-bannaan heshiisyo u galaan. Inkasta oo aan weli la ogeyn in Washington ay aqbali doonto cusboonaysiintan gaarka ah, farriinta ka timid Muqdisho waa mid cad: waddada loo maro amniga Badda Cas waa inay soo martaa caasimadda Soomaaliya.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Khilaaf Deegaan: Khataro Ammaan oo Halis ah oo laga helay Degmada Nongoma

  Isku dheelitirka xasaasiga ah ee isdhexgalka dhaqaalaha gobolka ayaa wajahaya tijaabo muhiim ah gudaha KwaZulu-Natal iyadoo walaacyo amni oo daran ay soo ifbaxayaan. Sida laga soo xigtay tirokoobyo maxalli ah, oo ay ku jiraan wakiilka siyaasadda Phakelumthakathi Ndabandaba, waxaa soo ifbaxay khatar amni oo weyn oo ku lug leh ganacsato maxalli ah. Warbixinnada ayaa sheegaya in milkiilayaasha ganacsiyada Soomaalida ee Nongoma la sheegay inay ururiyeen qiyaastii R1 milyan oo gaar ahaan si ay u maalgeliyaan qof wax dila si uu u dilo ka dib isku dhac xooggan oo maxalli ah. Dibadbaxyo ka dhacay waddooyinka Nongoma oo looga soo horjeedo muhaajiriinta. Kor u kacani wuxuu hoosta ka xariiqayaa xiisadaha kacsan ee ku xeeran deegaannada bulshada, tartanka ganacsiga, iyo kormeerka degmooyinka.Hay'adaha amniga ee deegaanka ayaa ugu baaqaya hay'adaha amniga inay si degdeg ah u joojiyaan falalka isla markiiba baaritaan ku samee khatarahaan degmadda ee la beegsada...

Raisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo u hambalyeey Senaterrada lagu doortay Muqdisho ee gobolka Woqooyi.

Raisul  wasaaraha Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble ayaa fariin hambalyo ah u diray lix ka mid ah Senatarada Aqalka sare ee Baarlamaanka Soomaaliya ku matalaya gobolada Waqooyi ee Somaliland oo arbacadan lagu doortay Teendhada Afisyooni ee magaalada Muqdisho. “Waxaan hambalyo u dirayaa Senaterrada maanta ku guuleystay doorashada Golaha Aqalka Sare ee BFS ku matalaya gobollada Waqooyi (Somaliland) ee kala ah:- Cabdi Xaashi Cabdullaahi, Saalax Axmed Jaamac, Prof.Cabdi Ismaaciil Samatar, Cismaan Abokor Dubbe,  Layla Axmed Ismaaciil, Bilaal idiris Cabdullaahi. Waxaan ammaanayaa ergada iyo guddiyada maamulka doorashada sida xilkasnimada leh ee ay howsha u maamuleen. Waxaan rajeynayaa in doorashadu noogu dhammaato si nabdoon oo hufan” ayuu yiri Raysal wasaare Rooble. Doorashada maanta ka dhacday Teendhada Afisyooni ayaa noqotay mid si weyn uga duwaneed doorashooyinkii horay uga dhacay maamulada qaar, taaso shacabka Soomaaliyeed si aad ah u hadal hayaan gaar ahaa...

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa guddoomiyay shir madaxda Golaha Wadatashiga Qaranka.

Ra’iisul Wasaaraha XFS Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa guddoomiyay Shir ay habka fogaan aragga  caawa ku yeesheen madaxda Golaha Wadatashiga Qaranka oo diiradda lagu saaray habsami u socodka howlaha doorashooyinka dalka iyo in sida ugu dhaqsiyaha badan loo bilaabo doorasha xildhibaannada Golaha Shacabka ee BFS, iyadoo la tix raacayo jadwalkii doorashooyinka dalka. Guddoomiyaha Guddiga Maamulka Doorashooyinka Heer Federaal oo shirka qeyb ka ahaa, ayaa Golaha Wadatashiga Qaran la wadaagay warbixin ku saabsan howlaha guddiga ee ku aaddan hab sami u socodka howlaha doorashooyinka.

Privacy Policy