IMF oo Heshiis Heer Shaqaale ah ka Gaadhay Horumarka Dhaqaalaha Soomaaliya

Kooxda Sanduuqa Caalamiga ah ee Lacagta (IMF), oo ay hogaamiso Laura Jaramillo, waxay soo gabagabeeyeen wadahadallo ay la yeesheen maamulada Soomaaliya waxayna gaareen heshiis heer shaqaale ah oo ku saabsan dib-u-eegista lixaad ee dalka iyadoo la raacayo habaynka Extended Credit Facility (ECF).

Horumarka Dhaqaalaha Soomaaliya

Prime Minister @HamzaAbdiBarre held a meeting with the IMF Executive Director, Mahmoud Mohieldine, on the sidelines of #UNGA in New York. Key matters addressed during the meeting included #Somalia's ongoing economic reform, anti-corruption initiatives, strong financial… pic.twitter.com/kkBBsZOXst

— SNTV News (@sntvnews1) September 23, 2023

Booqashadii dhawaan koox ka socota Hay’adda Lacagta Adduunka (IMF) ay ku tageen magaalada Nairobi ee dalka Kenya ayaa horseedday horumarro la taaban karo oo laga sameeyay socdaalka dhaqaale ee Soomaaliya. Iyadoo ay hogaamineyso Laura Jaramillo, kooxda IMF waxay wadahadalo la yeesheen maamulada Soomaaliya waxayna gaareen heshiis heer shaqaale ah oo ku saabsan dib u eegista lixaad ee hoos timaada nidaamka Facility Credit Extended (ECF).

Caqabadaha Markay Horumarka Jirto

Iyadoo Soomaaliya ay horumarro la taaban karo ka sameysay dib u dhiska dhaqaalaheeda iyo hay’addeeda, haddana waxaa horyaalla caqabado waaweyn. Saamaynta abaarta, daadadkii ugu dambeeyay, iyo dhimista xawaaladaha ayaa weli miisaan ku leh dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha. Intaa waxaa dheer, haqab-beel la'aanta cuntada ayaa weli ah walaac, iyo qaar ka mid ah maamul-goboleedyada ayaa la halgamaya xaalad ammaan oo adag.

Khatarta Xiliga Dhaw ee Sareeysa

Soomaaliya waxa ay wajaheysaa khataro mustaqbalka dhow ah, oo ay ku jiraan in ay ka sii dari karto haqab-beelka cuntada haddii xilli-roobaadka caafimaadku ay sii jiri waayaan ama haddii ay dhacdo shoog cunto oo caalami ah. Iyadoo ay jiraan caqabadahaas, maamulada dalka waxaa ka go'an hirgelinta barnaamijka ay taageerto ECF waxayna ka shaqeynayaan sidii loo gaari lahaa Barta Dhameystirka HIPC (CP) marka la gaaro Disembar 2023.

Muuqaalka Dhaqaalaha

Saadaasha kobaca dhaqaalaha ee 2023 waa dhexdhexaad, waxaana la filayaa in ay gaadho ku dhawaad ​​2.8 boqolkiiba iyada oo heerka sicir bararka uu yahay 5.7 boqolkiiba. Dakhliga gudaha, oo ay ku jiraan dakhliga kastamka, ayaa muujiyay waxqabad adag. 2024, dakhli xooggan ayaa la filayaa, oo ay taageerayaan dib-u-habaynta muhiimka ah sida hirgelinta nidaamka iswada ee kastamka Muqdisho.

Dib-u-habaynta Maaliyadda iyo Hay'adaha Xoojinta

Maamulka Soomaaliya ayaa si firfircoon u baadigoobaya dib u habeynta maaliyadda, oo ay ku jiraan casriyeynta kastamka, sharciga cusub ee canshuurta dakhliga, iyo kordhinta dakhli ururinta ganacsatada waaweyn, gaar ahaan qeybta isgaarsiinta. Horumarka maamulka maaliyadda dawladda ayaa socda, iyo qaab-dhismeedka sharciga qaybta batroolka ayaa arkay horumar.

Dib-u-habaynta Bangiga Dhexe iyo Maaliyadda

Bankiga Dhexe ee Soomaaliya (CBS) ayaa horumarinaya maamulka hay’adaha dowladda iyo dib-u-habaynta waaxda maaliyadda, iyadoo diiradda la saarayo kobcinta awoodda nidaaminta iyo kormeerka. Tallaabooyin ayaa la qaaday si wax looga qabto lacagaha la dhaqo iyo khataraha maalgelinta argagixisanimada, inkastoo tallaabo dheeraad ah loo baahan yahay arrintan.HIPC Horumarka Barta Dhamaystirka

Soomaaliya waxa ay horumar ka samaynaysaa sidii ay ku gaadhi lahayd heerka dhammaystirka HIPC Diseembar 2023, iyada oo inta badan waxyaabaha kiciya ay hore u fuliyeen. Heshiisyada deyn cafinta waxaa lala saxiixday deyman bixiyeyaasha muhiimka ah, taasoo si weyn u dhimeysa qiimaha saafiga ah ee deynta.

Dib u habaynta iyo taageerada mustaqbalka

Maamullada Soomaaliya waxay codsadeen barnaamij beddela oo ay IMF taageerto si loo sii wado xoojinta hay'adaha dhaqaalaha, horumarinta xasilloonida dhaqaalaha, iyo kobcinta kobac loo dhan yahay. Siyaasadda muhiimka ah waxaa ka mid ah kobcinta dakhliga gudaha, maamulka maaliyadda dadweynaha, ka mid noqoshada maaliyadda, maamulka, iyo tirakoobka.

Taageerada Muhiimka ah ee Iskaashatada Horumarineed

Si loogu guulaysto hirgelinta istiraatijiyadda dib-u-habaynta, maalgelinta wakhtiga ku habboon iyo taageerada kobcinta awoodda ee la-hawlgalayaasha horumarinta ayaa muhiim ah. Qaaraanka lagu bixiyo Sanduuqa Dalka Soomaaliya ayaa door muhiim ah ka ciyaara fududeynta kaalmada farsamo ee IMF si ay u taageerto ajendaha dib u habeynta Soomaaliya.

Mahad-naq iyo Wada-hadal wax-ku-ool ah

Hawlgalka IMF ayaa muujiyay sida ay ugu faraxsan yihiin wadahadalka wax ku oolka leh ee wax ku oolka leh ee ay la yeesheen dhiggooda Soomaaliya, oo ay ku jiraan saraakiisha dawladda, la-hawlgalayaasha horumarinta, iyo wakiillada ganacsiga gaarka ah.