Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Sidee Qatar iyo Sacuudi Carabiya u qaabeeyaan saameynta dagaalka Suudaan

  Sidee Qatar iyo Sacuudi Carabiya u qaabeeyaan saameynta dagaalka Suudaan (Sawirka: Akoonka rasmiga ah ee Madaxweynaha Golaha Madaxbannaanida Ku-meel-gaarka Suudaan / @aftaburhan)   Dagaalka sokeeye ee ka socda Suudaan waxay Geeska Afrika ka dhigtay meel muhiim u ah Bariga Dhexe Siyaasadda juqraafiyeed. Labada Qatar iyo Sacuudi Carabiya waxay door muhiim ah ka ciyaaraan qaabeynta xasilloonida gobolka, haddana istaraatiijiyadoodu waxay ku tiirsan yihiin habab siyaasadeed, dhaqaale, iyo diblomaasiyadeed oo kala duwan. EMBE … the governments of Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Qatar, Kuwait and Bahrain are now united in their aggravation with the administration. Some have begun to debate the utility of continuing to host large U.S. military installations on their territory. “There has been… — Firas Maksad (@FirasMaksad) August 15, 2026 DE: Maxay Muhiim u tahay Saamaynta Istaraatiijiyadeed ee Qatar ee Suudaan? Qatar waxay xiriir dheer la leedahay hay'adaha dawladda ee S...

Xiisadaha Sii Kordhaya ee Tigray: Itoobiya ma Qarka u Saaran Tahay Dagaal Kale?

 


Xiisado siyaasadeed iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan ayaa mar kale cirka isku sii shareeray gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya, taasoo keentay cabsi laga qabo in mar kale la galo dagaal cusub, markan lala galay Eritrea. Dagaalkii hore ee socday intii u dhaxeysay 2020-2022 ayaa sababay dhimashada in ka badan 600,000 oo qof, barakaca malaayiin shacab ah, iyo burbur baahsan. Inkastoo heshiis nabadeed la gaaray bishii November 2022, haddana xiisadaha ma aysan dhammaanin, waxaana hadda muuqata rajo xumo hor leh.

Kala Qeybsanaanta TPLF iyo Saamaynteeda

Mid ka mid ah waxyaabaha hurinaya xiisadda ayaa ah khilaafka ka dhex jira TPLF, xisbigii horey u maamulayay Itoobiya, oo hadda u kala jabay labo garab. Garab ka mid ah ayaa lagu eedeeyay inuu xiriir la leeyahay dowladda Eritrea, taasoo sii xumeysay xaaladda. Madaxweynaha ku-meelgaarka ah ee Tigray, Getachew Reda, ayaa dowladda federaalka ka codsaday inay farageliso, isaga oo ku eedeeyay Eritrea in ay taageerayso garabka kale ee TPLF ee uu hoggaamiyo Debretsion Gebremichael.

Khilaafkan gudaha ah ayaa horseeday jahwareer badan, iyada oo shacabka Tigray ay niyad jabeen, maadaama ay arkeen hoggaankooda oo ku mashquulsan loollan awood, halkii ay wax ka qaban lahaayeen arrimaha muhiimka ah sida dib u dhiska iyo ka saarka ciidanka Eritrea ee weli ku sugan gobolka.

Xiriirka Itoobiya & Eritrea iyo Loolanka Badda Cas

Xiisadaha sii kordhaya ma ahan oo kaliya kuwa gudaha Tigray, balse waxay sidoo kale salka ku hayaan xiriirka Itoobiya iyo Eritrea. Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed wuxuu marar badan sheegay in Itoobiya aysan aqbali karin inay sii ahaato dal aan lahayn dekad. Damaca Itoobiya ee helitaanka badda, gaar ahaan Badda Cas, ayaa dhaliyay walaac weyn oo ay Eritrea ka qabto jiritaanka Itoobiya ee gobolka.

Eritrea oo markii hore la safneyd Itoobiya intii lagu guda jiray dagaalkii Tigray, ayaa hadda la sheegaya inay xidhiidh dhow la sameysaneyso dalal ay ka mid yihiin Masar iyo Soomaaliya si ay isaga difaacdo damaca Itoobiya. Xogaha la helayo ayaa tilmaamaya in Eritrea ay kor u qaaday dhaq-dhaqaaqyadeeda ciidan ee xadka ay la wadaagto Itoobiya, taasoo sii xumeyn karta xaaladda amni ee gobolka.

Diblomaasiyadda iyo Rajada Nabadda

Inkasta oo Ra’iisul Wasaare Abiy uu dhowaan sheegay in Itoobiya aysan dooneyn dagaal kale, haddana dhaqdhaqaaqyada ciidan ee ka socda Tigray iyo xuduudda Eritrea waxay muujinayaan in xaaladdu aad u kacsan tahay. Hadalka uu dhawaan ka jeediyay baarlamaanka Itoobiya, oo uu ku sheegay in diblomaasiyaddu tahay xalka kaliya, ayaa muujinaya inuu ka warqabo khatarta dagaal kale.

Si kastaba ha ahaatee, haddii khilaafka TPLF sii xoogeysto, Eritrea ay sii waddo faragelinta Tigray, iyo haddii Itoobiya ay ku adkeysato damaceeda Badda Cas, waxay xaaladdu noqon kartaa mid kicisa dagaal hor leh.

Saamaynta Gobolka iyo Faragelinta Dibadda

Haddii dagaal cusub qarxo, wuxuu saameyn ku yeelan doonaa guud ahaan Geeska Afrika. Sudan oo hadda la daalaa dhaceysa dagaal sokeeye, Soomaaliya oo weli dagaal kula jirta Al-Shabaab, iyo xiriirka murugsan ee Itoobiya la leedahay Somaliland, ayaa dhamaantood sii adkeynaya jawiga siyaasadeed ee gobolka.

Dalal ay ka mid yihiin Imaaraadka Carabta iyo Sucuudiga ayaa sidoo kale indhaha ku haya xaaladda, iyaga oo laga yaabo inay door ka ciyaaraan dhinaca ay taageerayaan, si ay u difaacdaan danahooda gobolka.

Gunaanad

Su’aasha ugu weyn ee taagan ayaa ah: ma jiro dagaal kale oo Itoobiya wajaheysa? In kasta oo ay jiraan dadaallo diblomaasiyadeed, haddana khilaafyada gudaha ee Tigray, damaca Itoobiya ee Badda Cas, iyo xiisadda sii xumaaneysa ee kala dhaxeysa Eritrea waxay muujinayaan halis aad u weyn.

Si looga fogaado dagaal hor leh, waa in la xoojiyo wada-hadalka, lagana fogaado xasaradaha siyaasadeed iyo faragelinta dibadda. Haddii dhinacyadu isku dayaan inay xal nabadeed raadiyaan, waxay suurtagal noqon kartaa in laga hortago burbur hor leh.

Laakiin haddii wax laga qaban waayo xasaradda hadda taagan, Itoobiya waxay markale wajahaysaa khatar dagaal oo ragaadin kara xasilloonida gobolka oo dhan. Waqtigu waa mid xaddidan, go’aanka se waa mid ay tahay inay qaataan madaxda gobolka iyo dalalka gobolka oo dhan.

Comments

Maant iyo Soomaaliya

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga Soomaaliya oo la hadley dhiggiisa Hungary, Péter Szijjártó iyo CornelFeruta, Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda Romania

Wasiirka arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa la hadlay dhiggiisa dalka Hungary, Péter Szijjártó. “Waxaa la helay ballan qaad ah in ardayda Soomaaliyeed ee waxbarashadooda Ukraine uu hakad galay in loo fidin doono in ay sii wataan waxbarashadooda Jaamacadaha Hungary oo hoy la siiyo” ayuu yiri Wasiirka. The FM @4rukun spoke with his Hungarian counterpart, Péter Szijjártó. “ Received reassurances that #Somali students whose studies in #Ukraine have been disrupted will be offered to continue their studies at #Hungarian universities with accommodation provided” the Minister said. pic.twitter.com/DbT11s41QY — SNTV News (@sntvnews1) March 2, 2022 Sidoo kale Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga Soomaaliya ayaa la hadley CornelFeruta, Xog-hayaha Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Romania. Waxay ka wada hadleen 40 qof oo Soomaali ah oo ka yimid Ukraine kuwaas oo yimid Romania, waxayna isku raaceen in loo ogolaado inay sii joogaan Romania oo...

Al-Shabaab oo weerar ku qaaday shacab Soomaaliyaeed ayaa sababay dhimashada 22 qof.

Al-Shabaab ayaa weerarro ba’an ku qaadeen dad rayid ah oo ku sugnaa gobolka Hiiran, iyagoo dilay ugu yaraan 22 qof, sida uu sheegay maamulka gobolka Hiiraan ee bartamaha Soomaaliya. Sida ay sheegeen mas’uuliyiin ka tirsan dowlad goboleedka Hirshabeele oo ay VOA-da kula xiriirtay falka kadib, Alshabaab ayaa Sabtidii weerar ku qaaday kolonyo gaadiid ah oo raashin u siday degmooyinka Hiiraan. Weerarka ayaa ka dhacay wadada isku xirta degmada Maxaas iyo magaalada Beledwayne ee xarunta gobolkaasi. Ururka, sida ay saraakiishu sheegeen, waxay weerar ku qaadeen kolonyo gargaar, halkaas oo ay ku dileen 17, ka dibna waxay la beegsadeen dad rayid ah oo soo badbaadiyay miinooyin, halkaas oo ay ku dileen 5. Dowladda Soomaaliya ayaa si kulul u cambaareysay falkaasi, waxayna ku tilmaantay mid waxashnimo ah oo laga naxo. Maamulka ayaa wacad ku maray in ay si kulul u cambaareynayaan weerarkaas waxashnimada ah, waxa ayna cadeeyeen in ay garab taagan yihiin dadka deegaanka. President @HassanSMoham...

Madaxweynaha Koofur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta-gareen) waxa u magacawey Maamule-goboleed cusub gobolka Shabeellada Hoose.

  Madaxweynaha Koofur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta-gareen) ayaa isbeddel ku sameeyay hoggaanka Maamulka Gobolka Shabeellaha Hoose, Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Siidii) oo ahaa guddoomiyihii gobolka Shabeellada Hoose , sidoo kale guddoomiye ku xigeenkii amniga, ayaa madaxweynuhu xilka ka qaaday. Maxamed C /kariin Nuur ayaa loo doortay inuu noqdo guddoomiyaha gobolka Shabeellada Hoose, iyadoo Axmed Cumar Maxamed loo doortay guddoomiye ku xigeenka amniga ee gobolka. H.E Abdiaziz HasanMohamed, President of Somalia’s Southwest State, @Laftagareen has appointed on Monday Mohamed Abdirahin Nur as the Governor of Lower Shabelle Region. Join @LowerShabeelle In welcoming our New Governor pic.twitter.com/YaJ1vIp7mR — Gobolka shabelada Hoose (@LowerShabeelle) October 18, 2021 Guddoomiyaha iyo Ku-xigeenka cusub waxaa lagu magacaabay amar fulineed oo ka soo baxay xafiiska Madaxweyne Lafta-gareen . Siidii ayaa xafiiska loo magacaabay 16 -kii Nofembar 2020, waxaana ka tagi...

Sidee Qatar iyo Sacuudi Carabiya u qaabeeyaan saameynta dagaalka Suudaan

  Sidee Qatar iyo Sacuudi Carabiya u qaabeeyaan saameynta dagaalka Suudaan (Sawirka: Akoonka rasmiga ah ee Madaxweynaha Golaha Madaxbannaanida Ku-meel-gaarka Suudaan / @aftaburhan)   Dagaalka sokeeye ee ka socda Suudaan waxay Geeska Afrika ka dhigtay meel muhiim u ah Bariga Dhexe Siyaasadda juqraafiyeed. Labada Qatar iyo Sacuudi Carabiya waxay door muhiim ah ka ciyaaraan qaabeynta xasilloonida gobolka, haddana istaraatiijiyadoodu waxay ku tiirsan yihiin habab siyaasadeed, dhaqaale, iyo diblomaasiyadeed oo kala duwan. EMBE … the governments of Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Qatar, Kuwait and Bahrain are now united in their aggravation with the administration. Some have begun to debate the utility of continuing to host large U.S. military installations on their territory. “There has been… — Firas Maksad (@FirasMaksad) August 15, 2026 DE: Maxay Muhiim u tahay Saamaynta Istaraatiijiyadeed ee Qatar ee Suudaan? Qatar waxay xiriir dheer la leedahay hay'adaha dawladda ee S...

Privacy Policy