Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Kala Qaybsanaanta Golihii Wasiirrada Soomaaliya ee ku Aaddan Iska horimaadyadii Dhiigga ku Daatay ee Magaalada Baydhabo

By
 Xaaladda siyaasadeed ee magaalada Muqdisho ayaa gashay weji xasaasi ah ka dib markii uu soo shaac baxay khilaaf xooggan oo u dhexeeya xubnaha golihii wasiirrada ee dowladda federaalka. Kulankii dhawaan ay isugu yimaadeen golihii wasiirrada, kaas oo markii hore loogu talagalay in looga hadlo arrimaha amniga qaranka, ayaa isu beddelay fagaare ay wasiirradu isku weydaarsadeen eedeymo kulul iyo doodo adag. Kala qaybsanaantan ayaa salka ku haysa iska horimaadyadii hubeysnaa ee dhowaan ka dhacay magaalada Baydhabo, taas oo keentay in madaxda sare ee dowladda ay u kala jabaan labo dhinac oo iska soo horjeeda oo ku saabsan sida loo fasirayo dhibaatadii dhacday. Eedeymo ku saabsan Weeraro Toos ah iyo Xadgudubyo ka Dhacay Gobolka Koonfur Galbeed Arrinta ugu weyn ee doodda kicisay ayaa ahayd eedeymo culus oo uu soo bandhigay Wasiirka Xanaanada Xoolaha, Xasan Xuseen Maxamed oo loo yaqaanno "Eelay". Wasiirka ayaa xilligii uu shirku socday muujiyay carro iyo niyad-jab weyn oo uu ka qabo m...
Post a Comment

Betrayal in the South: The Silent Saudi Invasion Re-Igniting Yemen’s Nightmare

By

 


Inkastoo dunidu ay aaminsaneyd in xabad-joojin jilicsan ay Yemen isku hayso, bishii Janaayo 2026 ayaa burburisay rajadaas. Magaalada dekeda ah ee Mukalla ee Koonfurta, oo mar ahaan jirtay meel ka nabdoon jiidaha dagaalka ee waqooyiga, ayaa hadda gubanaysa. Duulaanka Sacuudiga ee Koonfurta Yemen ayaa si dhab ah u furay bog cusub oo dagaalka ah, isagoo badalay xulafadii hore oo beegsanaya saaxiibadiisii hore.

Tani ma ahan oo kaliya dagaal ka dhan ah Xuutiyiinta; waa duulaan toos ah oo militari oo lagu qaaday Koonfurta, waxaana qiimaha bixinaya dadka rayidka ah. Iyadoo beesha caalamku ay indhaha ka laabanayso, cunaqabataynta bini'aadamnimo ayaa sii xumeynaysa xaaladda dadka ugu nugul.

Go'doominta Gaajada: Hubka Dagaalka

Laga soo bilaabo horraantii 2026, xogta la helay waa mid aan la inkiri karin: in ka badan 17 milyan oo qof oo ku nool Yemen ayaa wajahaya cunto yari ba'an. Tani ma ahan masiibo dabiici ah; waa masiibo uu bani'aadamku sameeyay oo ay wadaan xannibaadaha dhanka badda iyo go'doominta ceejineysa dhaqaalaha Yemen ee ku tiirsan wax soo dejinta.


Saameynta Xannibaadaha Dekedaha

Dhaqdhaqaaqa militari ee cusub ee Koonfurta ayaa halis ku ah inuu jaro dhowrka waddo ee u haray gargaarka iyo cuntada. Markii la beegsado kaabayaasha dekeda Mukalla, ciidamada Sacuudiga waxay halis gelinayaan silsiladaha sahayda oo malaayiin qof ay ku tiirsan yihiin. Marka dekedaha la duqeeyo ama la go'doomiyo, qiimaha cuntada wuu cirka isku shareeraa, qoysaskuna way gaajoodaan.




Soo Laabashada Duqeymaha: Xaaladda Mukalla

Muddo ku dhow laba sano, xabad-joojin guud ayaa bixisay xoogaa rajo ah. Rajadaasi waxay ku burburtay usbuucii ugu horreeyay ee Janaayo 2026. Diyaaradaha dagaalka ee Sacuudiga ayaa fuliyay duqeymo qorsheysan oo lala beegsaday dekeda Mukalla iyo agagaarkeeda, iyagoo ku andacoonaya inay beegsanayaan "shixnado hub ah," laakiin dhab ahaantii, waxay halis geliyeen xarumaha dadka rayidka ah.




Khasaaraha Dadka Rayidka Ah

Duqeymahani waxay calaamad u yihiin isbeddel cabsi leh: "goobihii nabdoonaa" ee Koonfurta hadda ma ahan kuwo ammaan ah. Duqeynta Mukalla waxay dib u soo celinaysaa xusuusta xanuunka badan ee dad horey u soo arkay dhibaatooyin badan. Taariikhda ayaa na bartay in Yemen gudaheeda, duqeymaha "qorsheysan" ay inta badan keenaan "khasaare dad rayid ah." Ma ilaawi karno dhacdooyinkii hore ee lagu beegsaday aroosyada, isbitaalada, iyo iskuulada.




Dagaalka Ka Dhanka Ah Carruurta

Tirakoobyada la xiriira carruurta Yemen waa kuwo argagax leh. Sida laga soo xigtay saadaasha UNICEF ee 2025-2026, in ka badan 11 milyan oo carruur ah ayaa u baahan gargaar bini'aadamnimo oo degdeg ah.

Dagaalkani wuxuu si nidaamsan u burburiyay mustaqbalka Yemen:

  • Waxbarashada: In ka badan 2,400 oo iskuul ayaa la burburiyay ama waxyeello soo gaartay tan iyo bilowgii colaadda.

  • Caafimaadka: Kala bar xarumaha caafimaadka dalka ma shaqeeyaan, taasoo carruurta u bandhigeysa cudurrada laga hortagi karo sida daacuunka iyo jadeecada.

  • Nafaqo-xumada: Ku dhowaad 500,000 oo carruur ah ayaa halis ugu jira nafaqo-xumo ba'an sanadkan oo kaliya.

Gantaal kasta oo ku dhaca Koonfurta wuxuu leexiyaa kheyraadkii loo isticmaali lahaa badbaadinta noloshaas. Marka garoomada diyaaradaha iyo dekedaha la beegsado, daawooyinka muhiimka ah iyo nafaqada lagama maarmaanka ah ma soo gudbi karaan.

Baaqa Ficilka

Sheekada ah in dagaalka Yemen uu "soo dhammaanayo" waa mid been ah. Kaliya wajigiisa ayuu badalay. Duulaanka Sacuudiga ee Koonfurta waa xadgudub toos ah oo ka dhan ah mabaadi'da yareynta xiisadaha, wuxuuna halis gelinayaa malaayiin rayid ah.

Waxaan ugu baaqeynaa Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay iyo hay'adaha xuquuqda aadanaha ee caalamiga ah inay:

  1. Cambaareeyaan duqeymaha Mukalla oo ay dalbadaan in degdeg loo joojiyo colaadda Koonfurta Yemen.

  2. Dhaqan-geliyaan ilaalinta kaabayaasha dekedaha si loo hubiyo socodka gargaarka bini'aadamnimo.

  3. La xisaabtamaan dhinacyada dagaalamaya ee sababay go'doominta gaajaysiisay 17 milyan oo qof.

Yemen ma xamili karto furin kale oo dagaal. Dunidu waa inay ficil sameysaa ka hor inta aysan Koonfurtu ku guban isla dabkii burburiyay Waqooyiga.


Reference: 

Human Rights Watch World Report 2025: https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/yemen

UNICEF Humanitarian Action for Children 2025: https://www.unicef.org/appeals/yemen

WFP Yemen Food Security Update: https://www.wfp.org/countries/yemen

ReliefWeb Yemen Updates: https://reliefweb.int/country/yem

Labels:

Comments

Post a Comment

Maant iyo Soomaaliya

Soomaaliya oo Wajahaysa Caqabado Dhaqaale ka dib Dhimistii Deeqaha Mareykanka

By
  Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa hadda ku jirta xilli xasaasi ah oo ay isku dayeyso inay la qabsato culeysyo dhaqaale oo soo kordhay ka dib markii ay dowladda Mareykanka go'aan ku gaartay inay dhimis iyo hakad ku sameyso kaalmooyinkii muhiimka ahaa ee ay siin jirtay dalka. Wasiiru-dowlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Cumar oo loo yaqaanno Cali Balcad, ayaa xaqiijiyay in isbeddelkan uu saameyn muuqata ku yeeshay hannaanka dhaqaalaha iyo mashaariicda horumarineed, balse waxa uu adkeeyay in Soomaaliya ay hadda ku jirto geedi-socod ay kula qabsanayso xaqiiqadan cusub ee dhalatay. Sababaha ka dambeeya go’aanka Mareykanka Go’aanka ka soo baxay Washington ee lagu dhimay deeqaha ayaa yimid ka dib markii Mareykanku uu dib-u-eegis ballaaran ku sameeyay barnaamijyada kaalmooyinka ee uu siiyo dalalka caalamka, gaar ahaan kuwa ku yaalla gobollada ay colaaduhu ka jiraan. Sababaha keenay hakadkan ayaa sidoo kale loola xiriiriyay walaac ay dowladda Mareykanka ka muujisay qaabka loo maare...
Post a Comment
Read more

Xiritaanka Shabakadda Argagixisada ee Muslim Brotherhood ee Jordan: Shabakad Xagjirnimo oo la Amaanay

By
  Hordhac: Markii ugu dambeysay ee Jordan ay ku dhawaaqday inay qabatay 16 qof oo ku xiran Muslim Brotherhood, koox muddo dheer loo arkayay inay tahay urur siyaasadeed oo u dagaallamaya isbeddel iyo ka qaybgal siyaasadeed, waxay mar kale iftiimisay dhabta ah ee ururka. Hawlgalkan cusub wuxuu muujinayaa inay Muslim Brotherhood tahay urur aan ahayn mid ku saleysan siyaasad kaliya, balse yahay shabakad xagjirnimo oo qorsheysan. Hawlgallada iyo Qabashada: Sida ay sheegtay dowladda Jordan, dadka la qabtay waxay ka mid ahaayeen Muslim Brotherhood, waxaana lagu tababaray lana maalgeliyay Lubnaan. Kooxdan ayaa qorsheynaysay in ay weerar ku qaaddo meelo kala duwan oo ku yaal gudaha Jordan, iyadoo isticmaaleysay gantaalo iyo drones, qaar ka mid ah gantaalaha ayaa diyaar u ahaa in la rido. Ciidamada amaanka waxay la socdeen hawlgalkan tan iyo sanadka 2021, taasoo muujinaysa sida shabakadan u ahayd mid firfircoon muddo dheer oo si qarsoodi ah uga shaqeyneysay gudaha Jordan. Hogaamiyaha kooxda,...
Post a Comment
Read more

Dadaalka Dib loogu Bilaabayo Gargaarka Cunnada ee Soomaaliya iyo Mas’uuliyadda ay Qaadatay Dowladda Federaalka

By
  Dowladda Mareykanka ayaa ku dhowaaqday go’aan muhiim ah oo dib loogu furayo gargaarkii cunnada ee Hay’adda Cunnooyinka Adduunka (WFP) ay ka fulin jirtay Soomaaliya. Tallaabadan ayaa timid ka dib markii uu hakad ku yimid qaybinta gargaarka toddobaadyadii la soo dhaafay, taas oo ka dhalatay muran ka dhashay burburinta bakhaar ku yaalla dekedda Muqdisho iyo raashin halkaas lagu keydinayay oo la waayay. Go’aankan cusub ayaa rajo weyn u galinaya malaayiin Soomaali ah oo wajahaya xaalado adag oo dhinaca nolosha ah, isagoo muujinaya muhiimadda ay leedahay iskaashiga caalamiga ah ee dhinaca bini’aadantinimada. Aqoonsiga Khaladaadka iyo Tallaabooyinka Sixitaanka ee ay Qaaday Dowladda Soomaaliya Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa qaadatay mas’uuliyadda buuxda ee dhacdadii sababtay hakadka gargaarka, iyadoo muujisay qoomamo ku aadan sidii ay wax u dhaceen. War-saxaafadeed ka soo baxay dowladda ayaa lagu xaqiijiyay in dhammaan agabkii gargaarka ee laga raray bakhaarkii hore dib loo soo celi...
Post a Comment
Read more

Privacy Policy