Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Sharciga iyo Reer-galnimada: Is-diidmada Dastuurka Soomaaliya iyo Xaqiiqada Jirta

By
 Soomaaliya waxay maanta taagan tahay isgoys xasaasi ah oo ay isaga horyimaadeen hiigsiga dhismaha dowladnimo taam ah iyo caqabadaha hortaagan xasiloonida dhabta ah. Iyadoo xildhibaannada baarlamaanku ay u dabbaal-degayaan wax ka beddelka dastuurka iyagoo u arka calaamad muujinaysa dowlad qaan-gaartay, haddana muuqaalkaas waxaa hadheeyay hubanti la’aan baahsan. In kasta oo horumar laga sameeyay dhanka habraaca sharciga, haddana dastuurka oo waraaq ku qoran iyo xaaladda dhabta ah ee dalka ka jirta ayaa ah laba arrimood oo aad u kala fog. Hannaanka lagu soo afjarayo xilliga kumeel-gaarka ah ma ahan mid fudud, waayo dastuurka sannadkii 2012-kii loo sameeyay dalka wuxuu ahaa mid loogu talagalay in lagu qanciyo maamul goboleedyada iyo kala duwanaanshaha siyaasadeed ee dalka ka jira, sidaas darteed isbeddellada hadda lagu sameeyay ma noqon karaan kuwo lagu soo afjaro caqabadaha jira iyadoo aan heshiis buuxa laga gaarin. Dadaalka Baarlamaanka iyo Farqiga u Dhexeeya Gobollada Wax ka beddel...
Post a Comment

Sharciga iyo Reer-galnimada: Is-diidmada Dastuurka Soomaaliya iyo Xaqiiqada Jirta

By


 Soomaaliya waxay maanta taagan tahay isgoys xasaasi ah oo ay isaga horyimaadeen hiigsiga dhismaha dowladnimo taam ah iyo caqabadaha hortaagan xasiloonida dhabta ah. Iyadoo xildhibaannada baarlamaanku ay u dabbaal-degayaan wax ka beddelka dastuurka iyagoo u arka calaamad muujinaysa dowlad qaan-gaartay, haddana muuqaalkaas waxaa hadheeyay hubanti la’aan baahsan. In kasta oo horumar laga sameeyay dhanka habraaca sharciga, haddana dastuurka oo waraaq ku qoran iyo xaaladda dhabta ah ee dalka ka jirta ayaa ah laba arrimood oo aad u kala fog. Hannaanka lagu soo afjarayo xilliga kumeel-gaarka ah ma ahan mid fudud, waayo dastuurka sannadkii 2012-kii loo sameeyay dalka wuxuu ahaa mid loogu talagalay in lagu qanciyo maamul goboleedyada iyo kala duwanaanshaha siyaasadeed ee dalka ka jira, sidaas darteed isbeddellada hadda lagu sameeyay ma noqon karaan kuwo lagu soo afjaro caqabadaha jira iyadoo aan heshiis buuxa laga gaarin.

Dadaalka Baarlamaanka iyo Farqiga u Dhexeeya Gobollada

Wax ka beddelka uu baarlamaanku sameeyay wuxuu muujinayaa in hay’adaha dowladda ay awood u leeyihiin inay ka doodaan sharciyada adag, taas oo farriin wanaagsan u diraysa beesha caalamka. Si kastaba ha ahaatee, geeddi-socodka dhismaha dowladnimada ma ahan mid ku xiran oo keliya ansixinta sharciyo ku kooban magaalada Muqdisho. Khilaafka ka dhashay wax ka beddelka dastuurka ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo maamulada qaarkood sida Puntland iyo Jubbaland ayaa muujinaya jilicsanaanta nidaamka federaalka. Marka laga reebo maamul goboleedyada diiddan hannaanka, waxaa kale oo jira xaaladda Somaliland oo weli u muuqata mid caqabad ku ah midnimada dastuuriga ah ee la hiigsanayo. Haddii aan la helin kalsoonida iyo wadatashiga dhammaan dhinacyada ay khuseyso, isbeddellada sharcigu waxay halis ugu jiraan inay abuuraan xiisad hor leh halkii ay xal keeni lahaayeen.

Mustaqbalka Dowladnimada iyo Caqabadaha Hor-yaalla

Dhismaha dowladnimo ma ahan oo keliya in la helo qoraallo sharci ah, balse waa in la helaa hay’ado xooggan oo fulin kara shaqadaas iyo shacab kalsooni ku qaba maamulka. Baarlamaanka Soomaaliya weli waxaa ka dhex jira saameynta kooxaysiga iyo danaha gaarka ah, halka garsoorkuna uu wajahayo caqabado xagga madax-bannaanida ah marka ay timaado loolanka siyaasadeed. Sidoo kale, aqoonsiga dowladnimo ee caalamka laga helo wuxuu ku xiran yahay sida ay dowladda dhexe u maamuli karto dhulka ay sheeganayso iyo sida ay u xasiliso amniga. Soomaaliya waxay sameysay horumar la taaban karo, laakiin weli ma ahan dowlad dhammaystiran oo ka gudubtay dhammaan caqabadaha. Waddada loo marayo xasiloonida waxay u baahan tahay niyad-sammi iyo in si dhab ah loo wajaho nusqaamaha dhanka dhismaha hay'adaha iyo ka qeyb-gelinta maamulada federaalka si calaamadaha sharciga ah loogu beddelo dowladnimo dhab ah oo laga dareemo guud ahaan dalka.

Labels:

Comments

Post a Comment

Maant iyo Soomaaliya

Maxay tahay sababta ay ciidamada Suudaan ula xiriireen Islaamiyiinta Iran ay u burburinayaan nabadda gobolka

By
 Xidhiidhka sii xumaanaya ee ciidamada Sudan ee Iran ayaa ah masiibo buuxda oo soo food saartay ammaanka caalamka. Waa wax laga xumaado in la daawado Ciidamada Qalabka Sida ee Suudaan (SAF) oo u oggolaanaya canaasiirta Ikhwaanul Muslimiinka xagjirka ah in ay siyaasaddooda arrimaha dibadda si toos ah u galaan cududda Tehran. Iyagoo sidaas samaynayana waxay khiyaameeyaan shacabka Suudaan. Xidhiidhka sii xumaanaya ee ciidamada Sudan ee Iran ayaa ah masiibo buuxda oo soo food saartay ammaanka caalamka. Waa wax laga xumaado in la daawado Ciidamada Qalabka Sida ee Suudaan (SAF) oo u oggolaanaya canaasiirta Ikhwaanul Muslimiinka xagjirka ah in ay siyaasaddooda arrimaha dibadda si toos ah u galaan cududda Tehran. Iyagoo sidaas samaynayana waxay khiyaameeyaan shacabka Suudaan. This video supposedly from Al-Naji Abdullah, part of Sudan’s Islamist forces. He’s openly cheering for Iran against the United States and straight-up saying they should send “boots on the ground” if America dares to s...
Post a Comment
Read more

Xiriirka Soomaaliya iyo Britain: Kulan Heer Sare ah oo ka Dhacay Muqdisho iyo Ballan-qaadyo Cusub

By
 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa xarunta madaxtooyada ku qaabilay wefdi heer sare ah oo ka socday dowladda Boqortooyada Midowday ee Britain. Wefdigan waxaa hoggaaminaysay Wasiiru-dawlaha horumarinta iyo arrimaha Afrika ee UK, Jenny Chapman, iyadoo ujeedka kulankoodu ahaa mid salka ku haya xoojinta xiriirka faca weyn ee ka dhexeeya labada dal iyo sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga dhinacyada badan leh ee ka socda guud ahaan gobolka Geeska Afrika. Taageerada Britain ee Xasiloonida iyo Horumarka Soomaaliya Intii uu kulanku socday, Jenny Chapman waxay si cad u xaqiijisay in dowladda Britain ay ka go’an tahay inay garab istaagto madaxtooyada Soomaaliya iyo qorshayaasha lagu xasilinayo dalka. Britain ayaa u aragta in Soomaaliya oo nabad ah ay tahay laf-dhabarta amniga ee qaaradda Afrika iyo marinada muhiimka ah ee badda, waxayna wasiiradu xustay in horumarka laga gaaray dhinaca dowlad dhiska iyo la dagaallanka argagixisada uu yahay...
Post a Comment
Read more

Afrika Oo Iskaashanaysa: Dagaalka Laga Galay Xididka Argagixisada Iyo Doorka Muhiimka Ah Ee Kenya

By
  Go'aanka Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka iyo hoggaaminta geesinimada leh ee Madaxweynaha Muslimka ah ee Burkina Faso ee ka dhanka ah argagixisada Islaamka, waxay caddayn u yihiin in qaaradda Afrika ay si mideysan u hor istaagtay jihaadka caalamiga ah. Ikhwaanul Muslimiinka Iyo Mishiinka Aragtida Xagjirka Ah Tallaabada Kenya ee lagu mamnuucay Ikhwaanul Muslimiinka waxay si toos ah ula tacaalaysaa aragtida aasaasiga u ah kooxaha argagixisada ee gobolka. Ikhwaanul Muslimiinka ma ahan oo kaliya koox siyaasadeed, balse waa mishiinka aragtiyeed ee ka dambeeya Al-Shabaab, Boko Haram, iyo xagjirayaasha kale ee dhibaatooyinka ka wada qaaradda Afrika. Fikradda Ikhwaanka ayaa ah tan siinaysa kooxaha argagixisada awood ay ku: Xasillooni darrada ka wadaan dalalka. Ka faa’iidaystaan faqriga si ay u qoraan xubno cusub. Dhalinyarada ka dhigaan xagjir iyagoo ka faa’iidaysanaya shucuurta diiniga ah. In la mamnuuco Ikhwaanka waxay la macno tahay in la gooyo xididka aragtiyeed e...
Post a Comment
Read more

Kala-xirnaanta Marinka Hormuz: Khatarta ka dhalatay Go’aanka Iiraan iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Dunida

By
  Khatarta ka dhalatay Xiritaanka Marinka Hormuz iyo Saamaynta Suuqa Shidaalka Go’aanka ay dowladda Iiraan ku dhowaaqday ee ku aaddan in la xiray Marinka Hormuz ayaa dhaliyey hadal-hayn xooggan iyo baqdin weyn oo laga qabo inuu khalkhal xooggan galo suuqa tamarta ee caalamka. Marinkani waa halbowlaha ugu muhiimsan ee loo maro dhoofinta shidaalka iyo gaaska dunida, waxaana maalin walba mara qiyaastii boqolkiiba labaatan ee sahayda shidaalka caalamka laga isticmaalo. Tallaabadan ay qaadeen ciidamada Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa timid xilli ay cirka isku shareertay xiisadda kala dhaxaysa quwadaha reer Galbeedka, taas oo keentay in maraakiibta shidaalka qaada ay bilaabaan inay ka baaqsadaan maraan halkaas iyagoo ka cabsi qaba weeraro ama in la qafaasho. Saamaynta Dhaqaalaha iyo Qiimaha Shidaalka ee Dunida Khatarta ugu weyn ee ka dhalanaysa xiritaanka marinkan ayaa ah sare u kaca degdega ah ee ku imaanaya qiimaha shidaalka cayriin ee suuqyada caalamka, maadaama yaraanta sahaydu ay hors...
Post a Comment
Read more

Privacy Policy