Skip to main content

Follow

Wararka Maanta

Hawlgallada Qarsoon ee Iiraan oo Ballaariyay: Xaqiiqda Cusub ee Amniga ee Yurub

By
  Xadka Difaaca: Sida Dalalka Yurub ay ula Dagaallamaan Iiraan iyo Wakiillada Diblomaasiyadeed Booliska Faransiiska ayaa roondo ka sameynaya bannaanka safaaradda Iiraan ee Paris, iyagoo muujinaya tallaabooyinka amniga ee ku hareeraysan xarumaha diblomaasiyadeed ee Iiraan ee Yurub. Bilihii ugu dambeeyay, muuqaalka diblomaasiyadda caalamiga ah ayaa la kulmay isbeddel dhulgariir ah iyadoo hay'adaha sirdoonka Yurub ay sii xoojinayaan baaritaankooda ku aaddan Hawlgallada diblomaasiyadeed ee Iiraan Diiradda aan hore loo arag waxay timid iyadoo la dareemayo in caasimadaha qaaradda oo dhan ay sii kordhayaan in mudnaanta Heshiiska Vienna ay tijaabinayaan dhaqdhaqaaqyo qarsoodi ah oo sii kordhaya. Dadka siyaasadda dejiya, waagii dhacdooyinkan loola dhaqmayay sidii kuwo go'doon ah. khilaafaadka gobolka si rasmi ah ayaa loo dhammeeyay, waxaana lagu beddelay amar lagu ilaalinayo ciidda madaxbannaan ee Yurub ee ka dhanka ah hawlgallada qarsoon ee shisheeye. Marka la eego waxa dhawaan dhaca...
Post a Comment

Maxaa Ka Danbeeya Warbixinnada Isku Dhafan ee Soomaaliya iyo Turkiga?

By

 

Maxaa ka danbeeya warbixinnada isku dhafan ee Soomaaliya iyo Turkiga?



Madaxweynihii xilkiisu dhacay Xasan Sheekh Maxamud, Guddoomiyihii xilkiisu dhacay ee Golaha Shacabka Cabdulqaadir Maxamed Nuur, iyo dhowr wasiir oo federaal ah ayaa bixiyay bayaanno si dhow isugu dhow oo difaacaya Turkiga bishan, sida uu sheegay warbixin uu soo saaray Garowe Online. Bayaannadu waxay canaanteen dadka dhaleeceeya doorka Turkiga ee arrimaha gudaha Soomaaliya, iyagoo isticmaalay af isku eg oo ka soo baxay xafiisyo kala duwan.

Bayaannadan waxaa ka horreeyay mudaaharaadyo iyo gubidda calanka Turkiga oo ka dhacay qaybo ka mid ah Puntland, Jubbaland iyo Koonfur Galbeed. Mudaaharaadyadu waxay qarxeen ka dib eedeymo ah in diyaaradaha aan duulista lahayn ee Turkiga ay ku lug lahaayeen weerarro ka dhacay Doolow iyo meelo kale.

Dhacdadii Doolow waxay ku wareegtay guriga taliyihii hore ee Ciidanka Dhowrsoonta Soomaaliyeed, Janaral Maxamed Cabdiraxmaan Shub. Maamulka Jubbaland waxay sheegeen in [laba gantaal ay ku dhaceen]  aagga, kuwaasoo dhaawacay Shub iyo afar shakhsi oo rayid ah oo ay ku jirto xaaskiisa. Dawladda federaalku way diiday in weerar hawada laga qaaday dhacay, waxayna sheegtay in qarxa ka dhashay walxo qarxin oo lagu diyaarinayay guriga gudihiisa.

Turkiga iyo dawladdii federaal ee xilkeedu dhacay ayaa diiday faragelin siyaasadeed. Eedeymaha ku wajahan weerarrada muranka dhaliyay lama xaqiijin baaris madax-bannaan.

Warbixinno isku dhafan

Caddaynta ugu xoogsan ee iskaashiga hay'adaha ayaa ka soo baxday shir Muqdisho lagu qabtay 10-ka Sebtember, sida Garowe Online faahfaahisay. Dhowr warbixin oo raadinaya dhacdadan ayaa la daabacay laba maalmood ka dib. Shirka waxaa habeeyay Xafiiska Isgaarsiinta ee Madaxtooyada Turkiga, waxaana furay Guddoomiye Cabdulqaadir Maxamed Nuur.

Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya, Cabdulfataax Kasin Maxamud, ayaa soo jeediyay iskaashi joogto ah oo u dhexeeya hay'adaha Soomaaliyeed iyo kuwa Turkiga ah si loo kormeero sheekooyinka warbaahinta, loo falanqeeyo macluumaadka, loona jawaabo si degdeg ah waxa labada dawladood ay ku tilmaamaan "war been abuur ah." Wasiirku wuxuu sheegay in Waaxda Isgaarsiinta Istaraatiijiga ee Soomaaliya iyo xafiiska ka hortagga been-abuurka ay diyaar u yihiin inay la shaqeeyaan kuwa Turkiga.

Ka qaybgalayaashu waxay kaloo ku jireen Deniz Demir, isu duwaha Xarunta Turkiga ee la Dagaallamaha War Been Abuurka ah, iyo saraakiil iyo akadamiyiin Soomaaliyeed iyo Turki ah. Madaxa isgaarsiinta Madaxtooyada Turkiga, Burhanettin Duran, ayaa shirka kaga hadlay fiidiyow.

Shirku wuxuu xaqiijinayaa iskaashi hay'adeed oo u dhexeeya Muqdisho iyo Ankara. Ma caddaynayo in Turkigu qoray bayaan kasta oo ay ka dib bixiyeen hoggaamiyeyaasha iyo wasiirrada Soomaaliyeed.

Xiriirka Guddoomiyaha ee Ankara

Cabdulqaadir Maxamed Nuur waxa uu wax ka bartay Jaamacadda Ankara, waxaanu ku shaqeeyay ilaa siddeed sano safaaradda Soomaaliya ee Turkiga. Isagoo wasiir difaac ahaa, waxa uu saxeexay qaab-dhismeedka iskaashiga difaaca iyo dhaqaalaha ee labada dal Ankara ku saxeexeen 8-da Febraayo 2024, oo uu la saxeexay Wasiirka Difaaca Turkiga, Yaşar Güler.

Falanqeeyayaal, oo ay ku jiraan khabiirka Geeska Afrika Rashiid Cabdi, ayaa ku tilmaamay Nuur in uu si dhow ugu xiran yahay Ankara oo la dhigay mid horumarinaya danaha Turkiga ee Soomaaliya. Taariikhda xirfadiisa iyo doorka weyn ee uu ka ciyaaro mashaariicda la xiriirta Turkiga ayaa taageera aragtidaas.

Xarunta Warsheikh iyo sheegashada satellite-ka

Mid kale oo ka mid ah danaha Turkiga waa mashruuca xarunta duulista hawada sare ee Warsheekh, kaas oo Ankara ay ku dhawaaqday inay ku horumarinayso awoodda ay leedahay ee madax-bannaan ee duulinta satellite-yada. Safiirkii hore ee Turkiga, Alper Aktaş, ayaa munaasabaddii dhaammadka safarkiisa ku sheegay in la filayo in Soomaaliya ay diri doonto "satellite-keedii ugu horreeyay" sannadka 2027.

Warbixinno hore ayaa si kale u sharraxay howlgalka, iyagoo tilmaamay in uu yahay duulinta satellite Turki ah oo laga qaadayo dhulka Soomaaliya. Dawladda Turkiga ayaa sidoo kale ku xirtay xarunta Warsheekh hadafkeeda ah in ay si madax-bannaan u duulliso satellite-yadeeda iyo dayax-gacmeedyadeeda. Soo bandhigidda mashruucan oo kaliya loo sheegayo in Soomaaliya ay duulinayso satellite-keeda qaran ugu horreeya ayaa khatar ku ah in ay khaldan dadweynaha Soomaaliyeed, maadaama midna ka mid ah labada dawladood aysan si cad u shaacin cidda lahaanaysa satellite-ka, cidda maamuli doonta xarunta, ama qaybta farsamo iyo maaliyadeed ee Soomaaliya ku lahaan doonto.

Wargeyska Faransiiska Le Monde ayaa sidoo kale sheegay in xarunta Warsheekh ay noqon karto mid isticmaal-labanlaab leh, oo loogu talagalay duulinta satellite-ka iyo tijaabinta gantaallada waaweyn ee fogaanta dheer, tan iyo intii lagu qiyaasay 2,000 kiiloomitir. Turkiga ilaa hadda ma jawaabin dhinaca militariga ee warbixinta lagu sheegay.

Danaha isku dhafan

Turkiga waxay ka maamushaa Camp TURKSOM ee Muqdisho, sallaadeeda militari ee ugu weyn dibadda, waxayna tababbaray ciidamo federaal ah oo ay ku jiraan Gorgorka. Danaheeda kale waxaa ka mid ah howlaha badda, sahaminta saliidda, kalluumeysiga, dekedda iyo garoonka diyaaradaha ee Muqdisho, iyo mashruuca Warsheekh.

Maamulka federaalka Soomaaliyeed ee xilkeedu dhacay ayaa aad ugu tiirsan taageerada militari iyo diblomaasiyadeed ee Ankara, iyadoo la haysta khilaafaad dastuuri ah, geed doorasho aan la xallin, iyo xiriirro sii dhaadhaceen oo la leeyahay Puntland, Jubbaland iyo kooxaha mucaaradka.

Warbixinnada isku dhafanina waxay isla markaana ka leexinayaan fikirka su'aalaha ku saabsan cidda ogolaatay weerarrada muranka dhaliyay, aasaaska sharciyeed ee howlgallada, iyo shuruudaha aan la shaacin ee heshiisyada labaraacyada dhexdooda ah. Dhaleeceyntu waxay si sii kordheysa loogu tilmaamayaa war been abuur ah, cadaawad dal saaxiib ah, ama natiijo ajandeh shisheeye ah.

Caddaynta hadda la hayo, sida Garowe Online ay soo gunaanadeen, waxay muujinaysaa warbixinno hay'adeed oo isku dhafan iyo danaho isku dhafan oo xoog leh oo u dhexeeya Muqdisho iyo Ankara. Ma muujinayso in Turkigu si toos ah u amray ama u qoray bayaan kasta oo dadweyne oo ay bixiyeen saraakiisha Soomaaliyeed.



Comments

Post a Comment

Maant iyo Soomaaliya

Wasiirka Difaaca Oo U Digay Mucaaradka

By
 Tallaabooyin Adag oo Loo Qaadayo Ilaalinta Xasiloonida Caasimadda Muqdisho Wasiirka Difaaca ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ee waqtigeedu dhammaaday, Axmed Macallin Fiqi, ayaa digniin adag u diray siyaasiyiinta mucaaradka isagoo uga digay in la qaado tillaabooyin ujeeddadoodu tahay in la carqaladeeyo amniga caasimadda Muqdisho. Ujeedada ugu weyn ee hadalkan ayaa ah in laga hortago abaabul kasta oo maleeshiyo hubeysan oo dhaawici kara xasiloonida magaalada. Wasiirka ayaa si cad u sheegay in xukuumadda federaalku aysan marnaba u dulqaadan doonin isku-day kasta oo hoos u dhigaya amniga guud, isagoo si gaar ah digniin u siiyay mucaaradka in ay iska fogeeyaan abaabulka kooxo hubeysan xilligan ay taagan yihiin xiisadaha siyaasadeed ee dalka. Wasaaradda ayaa caddeysay in haddii mucaaradku isku dayaan abaabul maleeshiyo, in si adag loola tacaali doono. Isagoo muujinaya qiimaha qaaliga ah ee lagu bixiyay nabadgelyada, wasiirku wuxuu xusay in naf iyo hanti badan loo huray sugidda amni...
Post a Comment
Read more

Soomaaliya iyo Jarmalka Oo Xoojinaya Xiriirkooda

By
  Kulan Taariikhi ah: Xoojinta Iskaashiga Siyaasadeed iyo Dhaqaale ee Soomaaliya iyo Jarmalka Dowladdaha Soomaaliya iyo Jarmalka ayaa si xooggan u ballaarinaya xiriirkooda laba geesoodka ah, iyagoo ka wada hadlay hindiseyaal cusub oo diblomaasiyadeed iyo dhaqaale. Kulan heer sare ah oo ka dhacay magaalada Muqdisho, kaas oo uu hoggaaminayay Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, ayaa diiradda lagu saaray horumarinta iskaashiga siyaasadda iyo horumarinta si loo kobciyo is-dhexgalka iyo xasiloonida hay'adaha dowladda. Intii ay socdeen wadahadalladan istiraatiijiga ah, mas'uuliyiintu waxay muujiyeen in si dhab ah looga go'an yahay balaarinta wada-shaqeynta baarlamaanka ee u dhexeysa labada dal. Sidoo kale, madaxda ayaa ka hadlay fursadaha muhiimka ah ee lagu dhisayo iskaashi xooggan oo dhexmara ganacsiyada Soomaaliya iyo kuwa Jarmalka , iyadoo ujeedadu tahay in la kobciyo adkeysiga dhaqaalaha, la dhiirigeliyo maalgashiga maxalliga ah, lana fududee...
Post a Comment
Read more

Safiirka JFS ee dalka Masar ayaa la kulmay Agaasimaha Xarunta Caalamiga ah ee Xallinta Khilaafaadka iyo Nabadeynta ee Qaahira.

By Abubakar Hussein
Agaasimaha Xarunta Caalamiga ah ee Xallinta Khilaafaadka iyo Nabaddeyta magaalada Qaahira ayaa kulan la qaatay Safiirka JFS u fadhiya dalka Masar. Mudane Ilyaas Sheekh Cumar. Safiirka Soomaaliya ee Qaahira, ahna Wakiilka Joogtada ah ee Ururka Jaamacadda Carabta, ayaa Magaalada Qaahira kula kulmay Mudane Danjire Axmed Cabdiladiif, Agaasimaha Xarunta Caalamiga ah ee Xallinta Khilaafaadka iyo Nabaddeyta Qaahira, isagoo kala hadlay arrimooyin dhowr ah. Kulanka ayaa looga hadlay sidii loo kordhin lahaa tababarrada ay Soomaaliya siiso xaruntan oo la xiriira dib u dhiska dalka iyo tayeynta shaqaalaha dawlada, iyadoo la xoojinayo wadashaqeynta labada dhinac iyo labadda shacab. Safiirka ayaa bogaadiyay shaqada ay qabato Xarunta Gobolka iyo Aduunka si kor loogu qaado xaqiijinta Nabadda iyo Hormar waara. wuxuuna ku ammaanay Masar sida wanaagsan ee ay uga qayb qaadanayso dib u dhiska Qaranka Soomaaliya.
Post a Comment
Read more

Somalia Joins UN FAO Commission to Combat Desert Locust Infestation

By
In a significant stride towards combating the persistent threat of desert locusts, Somalia has ascended to a pivotal position as the seventeenth member of the Commission for Controlling the Desert Locust in the Central Region under the United Nations Food and Agriculture Organization (FAO). This milestone membership, marked on Wednesday, solidifies Somalia's commitment to manage and mitigate the devastating impact of locusts on agriculture and food security. According to the FAO's assessments, Somalia has demonstrated remarkable advancements in constructing national institutional and technical capacities for locust management since 2020, with substantial assistance from the FAO and other partners. Shoki AlDobai, the team leader for FAO's Locusts and other Transboundary Plant Pests and Diseases, emphasized Somalia's significance as a critical breeding ground for locusts. AlDobai highlighted that Somalia's inclusion in the Commission would not only benefit the country...
Post a Comment
Read more

Privacy Policy