Sida uu sheegay Safiirka Mareykanka, Al-Shabaab waxay lumisay saddex meelood meel dhulkooda.

Howlgallada milateri ee ay dowladda Soomaaliya ka waddo ururka Al-Shabaab, sida uu sheegay safiirka Mareykanka ee Soomaaliya, waxa uu sheegay in saddex meelood meel dhulkooda ay ku waayeen maleeshiyada.

Sida uu ku sheegay Larry André email uu u diray VOA Somali, "Weerarada ay Somalidu hogaaminayso waxay dib ugu soo celiyeen madax banaanida Soomaaliya 1/3 dhulkii ay horay u maamuli jireen al-Shabaab." Waa in la joojiyaa xukun-ku-taagga al-Shabaab si ay Soomaaliya si buuxda uga soo kabsato.

Dowladda Mareykanka ayaa tan iyo bishii January waxa ay hub siineysay ciidamada qaranka Soomaaliya si ay uga qeyb qaataan howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab. Danab, oo af-Soomaaliga macneheedu yahay “Biriqda”, waa guuto ciidan oo heersare ah, kuwaas oo hoggaaminayay duullaanka ka dhanka ah Al-Shabaab, waxaana sidoo kale tababaray dowladda Mareykanka. Todobaadkan dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in lixdii bilood ee la soo dhaafay ay dhaq dhaqaaqyo ciidan ay waxyeelo ba’an gaarsiiyeen ururka xagjirka ah.

Sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Wasaaradda Warfaafinta 25-kii March, wareegii koowaad ee howlgallada militari intii u dhaxeysay Agoosto 2017 iyo Janaayo 2018 ayaa sababay dhimashada 3,000 oo ka tirsan maleeshiyada Al-Shabaab iyo 3,700 oo kale oo dhaawac ah. Maamulka ayaa intaa ku daray in Al-Shabaab laga saaray ilaa 70 tuulo iyo tuulooyin.

Xarakada Al-shabaab ayaa sheegtay in ay fashilmeen weeraradii ugu horeeyay ee ay qaadeen ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa deegaanka. Cali Maxamuud Raage oo sidoo kale loo yaqaan Cali Dheere Afhayeenka Xarakada Al-Shabaab ayaa sheegay in Mareykanka uu uruurinayo ciidamo ka dhan ah kooxdaas, isagoo wareysi siiyay idaacad xiriir la leh Al-Shabaab.

Waxa uu ku andacoodey in istiraatijiyad bilow ah ay aheyd in Al-Shabaab lagu burburiyo muddo lix bilood ah. Marxaladda koowaad ee qorshaha ay gaaladu dajiyeen ayuu sheegay inuu fashilmay.

Sarkaal sare oo ka tirsan laamaha amniga Soomaaliya oo ay VOA la xiriirtay ayaa ka hadlay hadalka ka soo yeeray afhayeenka Al-Shabaab, wuxuuna beeniyay hadalka Cali Dheere. Hadii xoreynta Shabeelada Dhexe, Hiiraan, Koonfurta Mudug, iyo qaybo kamid ah Galgaduud ay noqoto mid fashilan, waxaa loo baahan yahay in dib loo eego qeexida guusha, sida uu sheegay Kamaal Daahir Xasan Guutaale, Lataliyaha Amniga Qaranka ee Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre.

Wuxuu ku andacoodey in "dhammaan guulihii ay gaareen ciidamadeenna ammaanku muddo aad u yar gudaheed waxaa suurtageliyay shacabka Soomaaliyeed iyo dowladooda." Guutaale waxa uu ku khilaafay hadalkii Cali Dheere ee ahaa in Maraykanku uu soo abaabulay weerarkii militari ee Soomaaliya.

“Wuxuu ka soo horjeedaa dhalinyaro Soomaaliyeed oo aad u tababaran, oo dagaal adag leh, kuwaas oo dagaalka keenay jiidaha hore ee dagaalka,” ayuu yiri. "Ha la kulmo iyaga, in ka badan 500 KM ayay Al-shabaab ka xoreeyeen, welina waa ay ku daba jiraan."

Howlgallada ciidamada ayaa billaabanaya mowjadii labaad ee bisha Ramadaan, sida ay sheegeen saraakiisha dowladda. Laakiin xitaa ka hor inta aysan bilaaban, qorshaynta wejiga labaad ayaa la weeraray.

Weerarka labaad ayaa la qorsheynayaa, sida uu sheegay C/llaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe, Agaasimihii hore ee Hay’adda Nabad Suggida iyo Sirdoonka Qaranka, iyadoo aan xoogga la saarin ka qeyb galka dagaalyahanada deegaanka, marka loo eego doorka dowladda, oo muhiim u ah in duulaankii ugu horeeyay guulo laga gaaro. Sanbaloolshe, ayaa sheegay in dagaalyahanada deegaanka aysan aad uga warqabin duulaanka cusub. Waxa uu ku andacoonayaa in dowladda Federaalka ay hoos u dhigayso muhiimadda qabaa’ilka, beelaha iyo dowlad goboleedyada.

Dhammaan dadka Soomaaliyeed, oo ay ku jiraan kuwa baarlamaanka ku jira, hoggaamiyeyaasha qabaa'ilka, ganacsatada, bulshada rayidka ah, iyo qurbo-joogta, ayuu ku andacooday in ay daneynayeen oo ay ku lug lahaayeen weerarka koowaad. Sida uu sheegay, "Ka qaybqaadashada beelaha [Weerarka labaad] waa mid hooseeya, waxaad mooddaa inay ku kooban tahay dawladda."

Dowladda ayaa lagu dhaliilayaa in aysan qaddarin qeybta dadka deegaanka, balse wasiirka gaashaandhigga Cabdulqaadir Maxamed Nuur ayaa eedeyntaas ku gacan seyray. Waa run in guulihii la gaaray ay suurta galiyeen in shacabka ay iska kaashadaan, balse halgankaas waxaa iska leh shacabka Soomaaliyeed, ayuu yiri.

“Dad deegaan kasta oo la xoreeyo waa lala tashan doonaa, waana la ogeysiin doonaa.” Sida uu sheegay Nuur, dadka deegaanka intooda badan waxay soo wajahaan oo ay ka baryaan in la caawiyo, sidaas darteedna aysan u baahneyn in dowladdu ay ku wargeliso weerarrada ay ciidamadu ku soo qaadaan.