Siddeed qof oo uu ku jiro sarkaal ka tirsan canshuuraha ayaa loo xiray iibinta 147 tan oo kalluun la xiray.

Sannadkii 2019, booliiska iyo saraakiisha kastamku waxay xireen sarkaal sare oo ka tirsan canshuuraha oo ay weheliyaan 7 shirkad kalluun ganacsato ah oo lagu eedeeyay inay ku lug lahaayeen ka ganacsiga 132 tan oo kalluun la qaboojiyey oo la xiray 2019 ka dib markii laga qabtay markab kalluumeysi oo Soomaali ah oo looga shakiyay sharci-darro, aan la sheegin, iyo kalluumeysiga aan sharciyeysneyn (IUU).

Waxa Khamiistan shir-jaraa’id oo ay si wada jir ah u qabteen taliye ku xigeenka ciidanka booliska qaranka, Pol Gen Surachate Hakparn iyo agaasimaha guud ee waaxda cashuuraha, Patchara Anuntasilpa, in la qabtay 147 tan oo kalluun barafaysan ka dib. Kabtanka markabka ayaa awoodi waayay inuu soo saaro dukumeenti cadeynaya halka uu kalluunku ka yimid. Kalluunka la qaboojiyey ayaa ku jiray toddoba weel oo xamuul ah.

Iyadoo la raacayo siyaasadda iyo nidaamka kastamka, kalluunka la qabtay waxa laga yaabaa in laga iibiyo masuuliyiinta dawladda ama dadka deegaanka ee ku nool agagaarka dekedda oo kalluunka ku jira weelasha lagu kaydiyo, laakiin aan laga iibin ganacsatada. Taas beddelkeeda, marka dacwadda maxkamadda la soo gebagebeeyo, Waaxda Kastamku waxay haysataa ikhtiyaar ah inay burburiso kalluunka ama ka iibiso dadweynaha guud marka la xaraasho.

Sida laga soo xigtay Surachate, Kirati oo ah sarkaal ka tirsan waaxda canshuuraha oo u qaabilsanaa ilaalinta alaabta la qabtay ayaa warbixin been abuur ah u gudbiyay waaxda canshuuraha taasoo uu ku sheegay in kalluunka la xiray laga iibiyay 98 qof oo kala duwan.

Dhab ahaantii, si kastaba ha ahaatee, 132 tan ayaa laga iibiyay ganacsade weyn oo kalluun ah oo ku yaal aagga Mahachai ee Samut Sakhon qiyaastii 2.7 milyan baht, ayuu yidhi Surachate. Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu sheegay in qeyb ka mid ah dhaqaalaha soo xarooday oo dhan 1.8 milyan baht la siiyay Waaxda Kastamka, inta soo hartayna loo qeybiyay shaqaalaha Kirati.

Taliye ku xigeenka Booliska oo hadalkiisa sii wata ayaa sheegay in laga yaabo in kalluunkan lagu iibiyo suuqyada dalka Thailand qiimo dhan 300 oo milyan oo baht haddii lagu soo qaban lahaa si sharciga waafaqsan.

Sida uu sheegay, Thailand waxaa ku waajib ah in ay tallaabo sharciga waafaqsan ka qaado kabtanka markabka kalluumeysiga ee Soomaaliya, sababtoo ah, haddii aysan taasi dhicin, qaranku wuxuu u socday rajada laga qabo in dalalka Yurub ay cunaqabatayn ku soo rogaan, maadaama uu jabiyay xeerarka IUU.