Dhimashada dadka rayidka ah ee Soomaaliya ayaa walaac ka muujisay khabiirad Qaramada Midoobay ah.

Tirada badan ee dadka rayidka ah ee ku dhimanaya Soomaaliya ee ka dhashay iska horimaadyada u dhexeeya ciidamada ammaanka Somaliland iyo xubno ka tirsan qabaa’ilka deegaanka Laas-caanood ee gobolka Sool tan iyo horraantii bishii Febraayo, ayaa walaac gelisay Khabiirka Madaxa-bannaan ee Xuquuqda Aadanaha ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, Isha Dyfan.

Farriin ay soo saaray Khamiistii, Dyfan waxaa ay ku muujisay sida ay uga xun tahay in ka badan 363 dhaawac ah iyo ugu yaraan 63 dhimasho ah. Waxay soo xigatay warbixinnada ku saabsan weerarrada aan loo meel dayin ama ula kac ah ee ka dhanka ah rayidka iyo kaabayaasha rayidka, iyadoo sheegtay in weerarradan ay yihiin kuwo aan gebi ahaanba la aqbali karin oo si toos ah ugu xadgudbaya sharciga bani'aadamnimada iyo kuwa caalamiga ah ee xuquuqda aadanaha.

Khabiirada Qaramada Midoobay ayaa ku boorisay mas'uuliyiinta inay xaqiijiyaan si dhexdhexaad ah, hufan, iyo baaritaan madax-bannaan oo ku saabsan dhimashada iyo dhaawaca, iyadoo tiri "kuwa mas'uulka ka ah waa in lala xisaabtamo." Khabiirada ayaa ka digtay in dagaalka ka socda Laas-caanood uu uga sii dari doono xaaladda bini’aadantinimo ee awalba qalafsaneed ee gobolka Sool iyo guud ahaan dalka. 89 boqolkiiba 185,000 ee qof ee ku barakacay dagaalladii Laas-caanood, ee billowday 6-dii February, waa haween iyo carruur, sida lagu sheegay warbixin ka soo baxday hawlgal qiimeyn ah oo ay sameeyeen hay'adaha samafalka.

Dhanka ilaalinta rayidka, Dyfan waxay tiri, "Waxaan ugu baaqayaa dhammaan dhinacyada ku lugta leh iskahorimaadyada inay si buuxda u ixtiraamaan waajibaadka ka saaran sharciga caalamiga ah." Khabiirka Qaramada Midoobay ayaa ka codsatay dhammaan dhinacyada inay aqbalaan in si degdeg ah loo joojiyo colaadaha oo ay xal nabadeed u helaan khilaafaadkooda. Waxay sheegtay in haddii taas la waayo ay la mid tahay ka hortagga in la helo cadaalad iyo in la ilaaliyo sharciga.

Dyfan waxa kale oo ay ku celcelisay codsigii gargaar bini'aadantinimo ee aan xadidnayn ee ay sameeyeen saaxiibada caalamiga ah si loo daboolo baahiyaha daruuriga ah ee kuwa barokacay iyo kuwa ay saameeyeen rabshadaha. Rabshadaha sii socda ee Soomaaliya ayaa saameyn xun ku yeelanaya dadka rayidka ah ee dalka. Dhinacyada ay saamaysay waa in ay helaan gargaarka degdega ah ee ay u baahan yihiin, beesha caalamkuna waa in ay qaado tillaabo lagu xaqiijinayo in lala xisaabtamo kuwa mas’uulka ka ah colaadaha.

Dhowrkii toddobaad ee la soo dhaafay waxaa dhiig ku daatay iyo qalalaase ka dhacay Somaliland, oo ah jamhuuriyadda iskeed ugu dhawaaqday madaxbannaanida ee Soomaaliya. Dad badan ayaa ku dhintay tobanaan kun oo kalena waa ay ku barakaceen kadib markii ay isku dhaceen ciidamada dowladda iyo maleeshiyo beeleed ka soo jeeda beesha Dhulbahante.

Xiisadda hadda ka taagan Laascaanood ayaa billowday 26-kii Disembar iyadoo dil ay kooxo aan haybtooda la aqoonsan ay u geysteen siyaasi mucaarad ah oo deegaanka ah, Cabdifitaax Cabdullaahi Cabdi, kaasoo dhaliyay dibadbaxyo looga soo horjeedo dowladda oo ka dhacay magaalada oo dhan. Waxaa la soo sheegayaa in la maqlayay rasaas iyo Madaafiic aad u xoogan, iyadoo dagaalkii ugu dambeeyay uu ahaa mid aad u xoogan.

 

Beesha Caalamka ayaa dalbatay in si deg deg ah loo joojiyo dagaalka, isla markaana la wadahadlo labada dhinac si nabad lagu dhameeyo colaadda. Baaqyadan nabadeed waa laga yaabaa in la maqlo iyo in la maqli waayo, welina jawiga siyaasadeed ee Somaliland waa mid jahawareer ah.

The United States condemns the continued indiscriminate attacks that have killed scores of civilians in Lascanood and driven more than 185,000 people from their homes. The violence must end and those responsible must be held accountable. https://t.co/M3kZ2XNdhD

— Bureau of African Affairs (@AsstSecStateAF) February 24, 2023